09.2013 – „Miłorząb dwuklapowy w kosmetyce.”

wrzesień 2013, nr 85/63 online

   Ginkgo biloba – miłorząb dwuklapowy, w warunkach naturalnych występuje głównie  w Chinach; na południowych obszarach dolnego brzegu rzeki Jangcy. Surowiec ten był od rozwoju wczesnego zielarstwa stosowany był właśnie w Chinach. Do Europy sprowadzony został przez niemieckiego lekarza i botanika Engelberta Kaempfera z Japonii na początku XVII wieku. Gingko biloba jest gatunkiem światłolubnym, odpornym na warunki środowiska, łatwo też się aklimatyzuje w nowym miejscu. Jest rośliną długowieczną, rośnie około 2000 lat.

 

   Po raz pierwszy wyekstrahował czysty aktywny składnik z ekstraktu z miłorzębu dwuklapowego w 1967 roku Koji Nakanishi. Frakcja substancji aktywnych składa się głównie z dwóch grup związków chemicznych: flawonoidów (glikozydy flawonowe, proantocyjany) i terpenów w tym ginkolidu i bilobalidu (występują tylko w miłorzębie), poza tym oznaczono kwasy organiczne nadające wyciągowi charakter kwaśny i poprawiające rozpuszczalność substancji czynnych w wodzie. Ponadto wyciąg z miłorzębu zawiera również garbniki i duże ilości witaminy C, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania włókien kolagenowych, związki mineralne oraz witaminę B, co jest korzystne dla prawidłowych przemian skórnych.

   Wyciągi z miłorzębu otrzymuje się z jego części liściastych i korzeni za pomocą metanolu, etanolu, albo z wykorzystaniem mieszanki acetonu i wody. Wykazują one cechy związku poliuronidowego, dzięki czemu opóźniają proces starzenia się skóry, a ich flawonoidy zwiększają średnicę naczyń poprzez wydłużenie okresu półtrwania czynnika relaksującego śródbłonek. W tradycyjnej medycynie chińskiej nasiona miłorzębu stosuje się w również w preparatach tonizujących i stymulujących skórę.

 

   W próbce radioizotopowej, pod wpływem wyciągu aktywnego z miłorzębu wykazano wzrost kolagenu i pozakomórkowej fibronektyny. Ginkgo biloba wpływa na przyśpieszenie transportu tlenu i produktów odżywczych do tkanek. Wykazuje działanie antyoksydacyjne silniejsze od witaminy E oraz przeciwbakteryjne, którego siła zależy od stężenia i rozpuszczalnika.

   Wyciąg z miłorzębu wzmacnia tkankę łączną skóry, ujędrnia ją i uelastycznia, łagodzi cienie i „worki” pod oczami oraz zapobiega pojawianiu się „pajączków”. Poprzez zawartość witaminy C wspomaga usuwanie przebarwień. Zawiera naturalny filtr UV 40 – 290nm, przez co chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieni. Ginko biloba pomaga zwalczyć cellulit dzięki pobudzaniu przepływu krwi i limfy.

 

   Działanie błonowe wyciągu polega na hamowaniu tworzenia wolnych rodników, wpływie na pompę błonową, wzroście receptorów cholinergicznych, obniżeniu wskaźnika perosydazy, modelowaniu aktywności niektórych enzymów błonowych i wewnątrzkomórkowych. Flawonoidy zawarte w wyciągu polepszają ukrwienie i krążenie, wzmacniają naczynia. W niskich dawkach związki te dzięki swoim właściwościom oksydacyjno-redukcyjnym przerywają reakcję łańcuchową utleniania lipidów inicjowaną przez wolne rodniki tlenowe.

   Wyciągi z miłorzębu wykorzystywane są do produkcji kremów, toników, szamponów, mydeł i wielu innych produktów. Ze względu na bardzo rzadko występujące reakcje alergiczne preparaty zawierające ten wyciąg mogą być stosowane u osób o wrażliwej cerze.

 

 

 

   Ekstrakt z miłorzębu dwuklapowego pozyskiwany jest najczęściej z naturalnie wysuszonych liści, a także z korzeni i nasion. Standaryzowany ekstrakt z miłorzębu jest łatwo dostępny. Zalecana ich zawartość w produktach kosmetycznych wynosi do 5%. Do preparatów kosmetycznych, które możemy wykonać samodzielnie często wykorzystuje się suszone liście miłorzębu.

   Poniżej przedstawiono przykłady receptur w skład których wchodzą liście miłorzębu:

 

 

Kompres przeciw zmarszczkom na wrażliwe okolice wokół oczu:
    

 

   Podane składniki należy wymieszać ze sobą. Przegotowaną wodą zalać liście i odstawić na 10 minut. Przecedzić. Powstałym wyciągiem nasączyć wacik i położyć na oczach na około 10 minut.

 

 

  

   Krem nawilżający:

 

 

   Zagotowaną wodą zalać liście miłorzębu, pozostawić do naciągnięcia, po ok. 10 min. odcedzić. Wosk pszczeli stopić na łaźni wodnej w temp 60^oC, dodać podane ilości olejku i lanoliny. Dodać gorącego wywaru z miłorzębu i dobrze wymieszać. Zostawić krem do ostygnięcia. Dodać borasolu jako konserwantu i wymieszać.

 

   W aptece znajduje się wiele kosmetyków, w których składzie ważną rolę odgrywa Ginko biloba. Do pielęgnacji skóry wrażliwej, naczyniowej, z płytko położonymi, kruchymi naczyniami krwionośnymi stosować możemy kremy, gdzie składnikami aktywnymi są m.in.: ekstrakty z miłorzębu dwuklapowego, wyciąg z kwiatu pomarańczy, oczaru wirginijskiego, masło shea, witamina E. Kremy te likwidują zmiany naczyniowe i zapobiegają powstawaniu nowych. Tonizują skórę, zmniejszają jej wrażliwość na czynniki zewnętrzne np. zimno, ciepło, wiatr, promieniowanie UV. Ponadto ekstrakty z miłorzębu  w połączeniu z ekstraktami z kasztanowca poprawiają ukrwienie skóry oraz działają przeciwzapalnie, ściągająco i uszczelniająco, dzięki czemu zmniejszają kruchość naczyń krwionośnych oraz skłonność do powstawania zaczerwienień i pajączków.

   W ofercie aptecznej znajdziemy także kosmetyczne żele i kremy nawilżające do pielęgnacji skóry nóg, polecane pacjentom szczególnie w przypadku występowania uczucia ciężkości i zmęczenia, oraz ze skłonnością do obrzęków i puchnięcia. Żele zawierają wspomniane powyżej naturalne ekstrakty z kasztanowca zwyczajnego i miłorzębu, które redukują dyskomfort i napięcie kończyn. Usprawniają krążenie żylne i zapobiegają zastojom. Bezzapachowa i lekka formuła żelu łatwo się wchłania i doskonale nawilża skórę, nie powodując podrażnień.

   Oprócz kremów ekstrakt z miłorzębu wchodzi w skład szamponów, gdzie wpływa na wzmocnienie i elastyczność włosów. Aktualnie można zauważyć wzrost zainteresowania kosmetykami naturalnymi. Związane jest to z rosnącą liczbą osób o cerze naczyniowej i wrażliwej, A ekstrakt Ginkgo biloba doskonale łagodzi podrażnienia, wpływa na prawidłową cyrkulację w kapilarach naczyń i wzmacnia je, dzięki zawartości kwercetyny, ginkgetyny i bilobetyny. Najczęściej zastosowanie wyciągi z Ginkgo biloba znajdują w kremach i maskach dla cery naczyniowej, gdzie dają najszybsze efekty.

Piśmiennictwo:
1.    Damyanova S., Staeva K., Encheva R., Stoyanova A., 2002, Antimicrobal activity of extracts from leaves of Ginkgo biloba L applied in cosmetics, Polish Journal of Cosmetology (3): 220-224
2.    Huh H., Staba E.J., 1992, The Botany and chemistry of Ginkgo biloba L., Journal of Herbs, Spices & Medicinal Plants, 1(1/2): 91-124
3.    Krauze-Baranowsa M., 2004, Aktywność farmakologiczna bioflawonoidów. Część II, Postępy Fitoterapii 5(1): 19-25
4.    Niedwork J., Niedwork M., 1996, Miłorząb dwuklapowy- właściwości farmakologiczne, Wiadomości Zielarskie 38(1): 5-6
5.    Paltan M., 1993, Skład, działanie i zastosowanie wyciągu z Ginkgo biloba L., Herba Polonica 39( 3): 147-171
6.    Shu Xiao Xian, 1999, Application of Chinese herbs in cosmetics, Polish Journal of Cosmetology (4): 252-264
7.    Chuarienthong P; Lourith N; Leelapornpisid P, 2010, International Journal Of Cosmetic Science  32 (2), 99-106.
8.    Kim SJ; Lim MH; Chun IK; Won YH, 1997, Skin Pharmacology: The Official Journal Of The Skin Pharmacology Society 10 (4), 200-5.
9.    Fong P; Tong HH, 2012, In silico prediction of the cosmetic whitening effects of naturally occurring lead compounds, Natural Product Communications 7 (10), 1287-94.
10.    Szweykowska A., 1993, Botanika Systematyka tom2, PWN, Warszawa