06.2012 – „Ziołowe napoje na gorące lato.”

czerwiec 2012, nr 70/48 online

 

ZIOŁOWE NAPOJE NA GORĄCE LATO

 

   Lato łączy się z piękną słoneczną pogodą, wysoką temperaturą oraz… dużą ilością spożywanych płynów gaszących pragnienie. Jednym z takich napojów chłodzących może być mrożona herbata z dodatkiem ziół.

   Camelilia sinensis (Thea sinensis), czyli popularna herbata pochodzi z południowej i wschodniej Azji. Uprawiana jest komercyjnie w wielu krajach np. Indiach, Sri Lance, Malezji. Wyróżnia się główne trzy rodzaje herbat:  czarną – fermentowaną, zieloną i oolong – półfermentowaną.

   Herbata od początku przyjmowana była w różnych postaciach. Chińczycy przyrządzali rodzaj zupy mieszając ryż, mleko, wędzone liście herbaty przyprawiane m.in. solą, imbirem i innymi ziołami, Mongołowie prasowali herbatę w małe kostki z których gotowali zupę dodając mleko, zjełczały tłuszcz, sól i owczą krew.

   Herbata zawiera do 4% kofeiny, do 30% związków polifenolowych m.in. garbniki, kwasy fenolowe, pochodne flawonu, a także saponiny triterpenowe, karotenoidy i aminokwasy niebiałkowe. Jednym z kierunków działań farmakologicznych herbaty, dzięki obecności garbników, są właściwości przeciwbiegunkowe, ponadto występowanie znacznej ilości kofeiny (zawiera jej więcej niż kawa) sprawia, że posiada ona charakter napoju również pobudzającego. Badania ostatnich lat wykazały silne właściwości antyoksydacyjne zielonej herbaty, dlatego też jest ona polecana jako antyoksydant i środek antymutagenny i antykancerogenny.   

   Mrożone herbaty można wykonywać domowym sposobem z różnych wariantów herbat zarówno czarnej, zielonej, jak i białej dodając świeże lub suszone zioła, które można łączyć w dowolny sposób. Oprócz właściwości gaszących pragnienie, mają one szereg działań terapeutycznych i profilaktycznych.

   Częstym dodatkiem do napojów chłodzących, również mrożonej herbaty, jest mięta pieprzowa. Oprócz działania gaszącego pragnienie liście mięty zwiększają wydzielanie soku żołądkowego, pobudzają wytwarzanie żółci, usprawniają pracę jelit. Stosowane są jako środek wiatropędny, przy zaburzeniach trawienia, w schorzeniach wątroby i dróg żółciowych. Mają także właściwości przeciwbakteryjne i nieznacznie uspokajające.

   Równie chętnie stosowaną substancją roślinną w upalne lato jest melisa lekarska. Stanowi ona dodatek do wielu potraw, a także napojów. Działa na nasz organizm przede wszystkim uspokajająco w stanach niepokoju, lęku, depresji, zmęczenia, drażliwość. Melisa lekarska zmniejsza także uczucie nerwowości i paniki, uspokaja szybkie bicie serca. Melisa lekarska jest również używana wtedy, gdy niepokój powoduje problemy z żołądkiem, mdłości i bóle kolkowe.

   Kolejną rośliną często stosowaną przy przygotowywaniu napojów jest kwiat hibiskusa (Ketmia), który można także łączyć z herbatą mrożoną. Ma on działanie w zależności od temperatury w jakiej będziemy spożywać herbaty. Gorący napój będzie miał właściwości rozgrzewające, zaś kwaskowaty smak zimnej herbata z hibiskusem będzie gasił pragnienie. Hibiskus ma właściwości obniżające ciśnienie krwi, zawarte w nim polisacharydy wzmacniają odporność organizmu. Działa on także m.in. kojąco oraz przeciwzapalnie. Jest bogatym źródłem naturalnej witaminy C oraz wapnia, witamin i soli mineralnych. Przyspiesza on przemianę materii, zmniejsza wchłanianie w jelitach, działa wzmacniająco na wątrobę i oczyszcza organizm.

 

 Herbata mrożona

Składniki:
•    500 ml świeżo zaparzonej herbaty
•    pół cytryny
•    miód, cukier
•    kostki lodu
•    soki owocowe

 

Sposób przyrządzania: Herbatę studzimy bardzo gwałtownie. Najlepiej włożyć ją do naczynia wypełnionego lodem, a gdy ostygnie słodzimy do smaku gęstym sokiem owocowym, cukrem lub miodem i wstawiamy do lodówki. Po oziębieniu rozlewamy do szklanek, wrzucamy po kilka kostek lodu, podajemy z plasterkami cytryny lub z listkami mięty. Radykalne środki podejmowane podczas chłodzenia mrożonej herbaty są związane z faktem, że herbata stygnąc – mętnieje. Żeby tego uniknąć albo wstawiamy, jak w tym przypadku naczynie z herbatą pomiędzy pokruszony lód, albo zaparzamy mocną esencję, po 3 minutach parzenia przecedzamy ją i wsypujemy do niej dużo lodu. Jeśli chcemy otrzymać 500 ml mrożonej herbaty, parzymy z odpowiedniej ilości listków 150 ml esencji, a następnie dodajemy 350 ml lodu.

 

 Herbata z przyprawami

Składniki:
•    10 roztartych świeżych liści mięty pieprzowej,
•    sok z 3 cytryn,
•    1 płaska łyżeczka mielonego imbiru,
•    1 płaska łyżeczka mielonego cynamonu,
•    4 goździki, cukier brązowy (do smaku),
•    8 łyżeczek herbaty czarnej liściastej

 

Sposób przyrządzenia: W litrowym dzbanku herbatę wymieszać z przyprawami, zalać wrzątkiem i zaparzać ok. 4-5 minut. Po zaparzeniu przecedzić, doprawić sokiem cytrynowym i cukrem, a następnie dobrze schłodzić. Wysokie szklanki napełnić lodem do 2/3 wysokości i rozlać do nich herbatę. Podawać ze słomką.

 

 

 Napój herbaciany z zieloną herbatą

 

Składniki:
•    1 szklanki wody
•    1 szklanki cukru trzcinowego
•    2 szklanki wrzątku
•    3 łyżki liściastej zielonej herbaty
•    2 szklanki zimnej, niegazowanej wody mineralnej
•    3 duże cytryny
•    1 limonka
•    125ml syropu
•    kilka kostek lodu

 

Sposób przygotowania
1.    Ze szklanki wody i szklanki cukru robimy syrop – wsypujemy cukier do rondla, do którego wlaliśmy wodę, powoli doprowadzamy do wrzenia i gotujemy na średnim ogniu przez 5-7 minut. Z podanych proporcji wyjdzie nam prawie 250 ml syropu.
2.    Wrzątek odstawiamy na 5 minut, po czym zalewamy nim liście herbaty. Odstawiamy na 3 minuty. Odcedzamy i czysty napar przelewamy do garnka.
3.    Napar łączymy z wodą mineralną, dodajemy syrop, wciskamy sok z dwóch dużych cytryn mieszamy i chowamy do lodówki na minimum 2 godziny.
4.    Limonkę i cytrynę kroimy w plasterki. Część z nich dodajemy do dzbanka z herbatą, a część do szklanek.
5.    Podajemy z kostkami lodu.
Powyżej podano proste przepisy na mrożone herbaty, ale składniki możemy dowolnie zamieniać lub dodawać korzystając z okresu letniego i większego dostępu do świeżych ziół.

 

 

Fot. Fotlia.com

 

Piśmiennictwo:
Jambor J., Rośliny lecznicze – od aloesu do żeń-szenia. Farmapress, Warszawa, 2006
Van Wyk B.E., Wink M., Rośliny lecznicze świata. MedPharm Polska, Wrocław 2004
http://przepisy.net/mrozona-zielona-herbata/
http://www.herbaciarnia.pl/przepis_wybrany-218.html
http://www.kuron.com.pl/przepisy/art1320.html