02.2014 – „Apteka szpitalna, a dział farmacji szpitalnej.”

luty 2014, nr 90/68 online

   Obowiązująca Ustawa Prawo farmaceutyczne pozwala na realizację niektórych zadań przypisanych aptekom szpitalnym przez działy farmacji szpitalnej (art. 87 ust. 4 „W szpitalach i innych przedsiębiorstwach podmiotów leczniczych, w których nie utworzono apteki szpitalnej, tworzy się dział farmacji szpitalnej, do którego należy wykonywanie zadań określonych w art. 86 ust. 2 pkt 1 i 4, ust. 3 pkt 5, 7, 9 i 10 oraz ust. 4, który pełni funkcję apteki szpitalnej”). Nie precyzuje jednak jakie wymogi powinien spełniać dział farmacji.

   Co prawda inspekcja farmaceutyczna posiada kompetencje do ich kontroli, jednak nie może im stawiać wymogów, gdyż ich brak w obowiązującym prawie. Niewiele wniosły do sprawy wydane przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego dwa komunikaty (nr 3 z dnia 15 XI 2011 r. i nr 1 z dnia 12 III 2012 r.), gdyż nie stanowią one źródła prawa.

 

   Niestety, wraz z wejściem w życie ustawy – O działalności leczniczej, zostały uchylone drzwi do powstawania działów farmacji szpitalnej w szpitalach. Dyrektor na podstawie zmiany w regulaminie organizacyjnym szpitala i po powiadomieniu właściwego inspektora farmaceutycznego może dokonać przekształcenia apteki szpitalnej w dział farmacji szpitalnej. Wartym podkreślenia jest fakt, że musi posiadać albo aptekę szpitalną albo dział farmacji szpitalnej (nie może ich całkowicie zlikwidować). Powyższe zmiany w prawie doprowadziły w ostatnich latach do niepokojącego procesu przekształcania w szpitalach aptek szpitalnych w działy farmacji szpitalnej.

   W mojej opinii po doprecyzowaniu niektórych zapisów prawa, działy farmacji mogłyby być tworzone np. w hospicjach, zakładach opiekuńczo-leczniczych i innych podmiotach leczniczych (z wyłączeniem szpitali), gdzie nie ma potrzeby funkcjonowania tak rozbudowanej komórki organizacyjnej jaką powinna być apteka szpitalna, a jednocześnie pożądane jest zachowanie pieczy farmaceuty nad produktem leczniczym i wyrobem medycznym.

 

   Na szczęście Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po wielu staraniach wprowadził z dniem 23 stycznia 2014 dla nas farmaceutów pracujących w aptekach szpitalnych/zakładowych niezmiernie ważne Zarządzenie. Chodzi o zarządzenie nr 3/2014DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Do zarządzenia tego w imieniu Departamentu Farmacji Szpitalnej NRA składałem propozycje zapisów, które w kluczowych dla nas kwestiach zostały uwzględnione.

 

   W tym Zarządzeniu wysoka liczba punktów jednostkowych (5 punktów) za posiadanie apteki szpitalnej/zakładowej, będzie motywować dyrektorów szpitali do ich tworzenia, co stawia aptekę na równi na przykład z oddziałem chirurgii naczyniowej czy oddziałem udarowym. Należy mieć nadzieję, iż fakt "zarobienia" dodatkowych punktów będzie motywować do tworzenia aptek szpitalnych, co powinno powstrzymać, a nawet odwrócić negatywny trend ostatnich lat przekształcania aptek szpitalnych w działy farmacji.

   Podążając dalej tym tokiem rozumowania, Naczelna Izba Aptekarska zwróciła się do Ministra Zdrowia Bartosza Arłukowicza o zmianę w Rozporządzeniu MZ z dnia 17 maja 2012 roku w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania. Wnioskujemy o rozdzielenie kodu resortowego, dotychczas wspólnego dla apteki szpitalnej/zakładowej i działu farmacji szpitalnej, bowiem w załączniku  nr 2 wspomnianego wyżej Rozporządzenia, zatytułowanym „Kody charakteryzujące specjalność komórki organizacyjnej przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego”, w rozdziale 4 „Oddziały szpitalne i inne komórki opieki szpitalnej” apteka i dział występują w rejestrze pod jednym wspólnym kodem resortowym „4920”. Nadanie odrębnego kodu resortowego dla apteki szpitalnej/zakładowej i odrębnego dla działu farmacji szpitalnej ma kluczowe znaczenie, gdyż będzie wtedy możliwa prawidłowa identyfikacja podmiotu leczniczego przez płatnika.

   Różnica w tym zakresie powinna mieć duże znaczenie dla Narodowego Funduszu Zdrowia, szczególnie w części dotyczącej kontraktowania świadczeń. Bardzo istotna jest bowiem informacja, czy w danym szpitalu możliwa jest pełna realizacja usług farmaceutycznych, na przykład sporządzania leków cytotoksycznych, do żywienia pozajelitowego i dojelitowego przez personel fachowy upoważniony do ich sporządzania w pomieszczeniach spełniających wymogi lokalowe i  właściwie wyposażonych.

 

   Narodowy Fundusz Zdrowia na podstawie uzyskanej wiedzy, będzie miał pewność, że dane świadczenie (tutaj usługa farmaceutyczna) będzie wykonane. Rozdział kodu resortowego „4920” na dwa odrębne, dla apteki szpitalnej/zakładowej i dla działu farmacji szpitalnej jest więc bardzo ważny i konieczny.

 

   Reasumując chciałbym podkreślić, że w moim przekonaniu w każdym szpitalu powinna być utworzona wyłącznie apteka szpitalna, z odpowiednią ilością personelu fachowego, gdyż tylko wtedy będzie możliwe udzielanie pełnozakresowej usługi farmaceutycznej, co ma znaczący wpływ na udzielanie świadczeń zdrowotnych. Natomiast działy farmacji szpitalnej po doprecyzowaniu pewnych zapisów prawa (na przykład dotyczących pomieszczeń, czy personelu) mogłyby spełniać swoje zadania u innych niż szpital, mniejszych Świadczeniodawców.

 

Fot. Fotolia.pl