Astragalus membranaceus we współczesnej farmakognozji. Część II: Działanie wspomagające płodność

PrzezRedakcja Aptekarza Polskiego
Reklama.

Właściwości farmakologiczne przyczyniające się do wspomagania płodności

Procesy związane z płodnością są bardzo złożone, a przez to zależne od wielu czynników. Do ciąży dochodzi w wyniku prawidłowego przebiegu zapłodnienia komórki jajowej oraz implantacji zarodka w endometrium. Potencjał podziału komórek zarodka zależy od jakości zarówno komórki jajowej, jak i plemnika. Natomiast jakość gamet jest wypadkową prawidłowego stężenia i współpracy hormonów, nie tylko płciowych, a także ogólnego stanu zdrowia, witalności i wieku potencjalnych rodziców.

Astragalus membranaceus (traganek błoniasty), jako jeden z najsilniejszych adaptogenów, zwiększa witalność i sprawność fizyczną organizmu, a jego działanie antyoksydacyjne zapobiega uszkodzeniu i degeneracji komórek i tkanek, włączając w to także tkankę gonad (Tabela). Nie bez znaczenia jest również działanie metaboliczne (przeciwmiażdżycowe i przeciwcukrzycowe) Astragalusa, prowadzące do poprawy parametrów krążenia tkankowego. Hamowanie glikacji białek funkcjonalnych usprawnia metabolizm i  trofikę tkanek (Liu i wsp., 2017)

Ogromne znaczenie przypisuje się także działaniu antyoksydacyjnemu i zapobiegającemu skracaniu telomerów. W tym mechanizmie Astragalus może przyczyniać się do zwiększenia ilości cykli owulacyjnych i poprawy jakości komórek jajowych (Liu i wsp., 2017). Ponadto poprawa mikrokrążenia w endometrium może zwiększać szansę na implantację zarodka (Goodger i Rogers, 1995). U mężczyzn Astragalus zwiększa liczbę i ruchliwość plemników (Liu i wsp., 2017).   

Astragalus i wspomaganie płodności w świetle współczesnych badań

W modelu zwierzęcym wykazano, że wyciąg z Astragalusa zwiększa w endometrium ciężarnych samic szczura syntezę naczyniowo-śródbłonkowego czynnika wzrostu (VEGF; vascular endothelial growth factor), a tym samym zwiększa grubość i ukrwienie endometrium (Wang i wsp., 2005). Stwierdzono także, że Astragalus zwiększa liczbę plemników i ich ruchliwość u samców myszy w mechanizmie aktywacji białka modulatorowego reagującego na cAMP (CREM; cAMP-responsive element modulator) oraz aktywatora tego białka (Kim i wsp., 2012; Liu i wsp., 2004). Poprawę parametrów nasienia po podaniu Astragalusa obserwowano także u szczurów poddanych toksycznemu działaniu kadmu (Liang i wsp., 2004). Wyciąg z Astragalusa jest jedynym produktem roślinnym z udokumentowanym klinicznie korzystnym działaniem na spermatogenezę i ruchliwość plemników u mężczyzn (Hong i wsp., 1992).

Wyciąg z Astragalusa zwiększał gęstość kości w modelu osteoporozy pomenopauzalnej u samic szczura po owariektomii, co sugeruje przeciwdziałanie efektom tkankowym niedoboru estradiolu i progesteronu (Kim i wsp., 2003). Wykazano także skuteczność Astragalusa w leczeniu endometriozy u kobiet. Autorzy wiążą mechanizm jego działania terapeutycznego z hamowaniem sekrecji czynnika cytochemotaktycznego RANTES oraz zmniejszaniem ekspresji receptora dla chemokin typu 5 – CCR5 (Min i wsp., 2008). Astragalus jest także stosowany w leczeniu wspomagającym objawów menopauzalnych u kobiet (Zhang i wsp., 2005).

Astragalus a inne czynniki wspomagające płodność

Pozytywne interakcje między Astragalusem, a innymi substancjami aktywnymi mogą prowadzić do synergii w ich działaniu wspomagającym płodność. Do takich substancji należą  L-metylofolian wapnia, jony cynku oraz inozytol. Połączenie ich z Astragalusem zwiększa efekt terapeutyczny, a taki preparat złożony może być z powodzeniem stosowany zarówno u kobiet, jak i mężczyzn.

L-metylofolian wapnia jest źródłem folianów biorących udział w syntezie nukleotydów i niektórych aminokwasów, w tym homocysteiny (Butawan i wsp., 2017). W ten sposób foliany regulują procesy podziału komórek, przyczyniając się do prawidłowego rozwoju tkanek łożyska i płodu. Wczesna suplementacja folianów zapobiega powstawaniu wad cewy nerwowej płodu (Barua i wsp., 2014).  Foliany zwiększają także produkcję komórek krwi w szpiku kostnym oraz aktywują układ immunologiczny. Wywierają korzystny wpływ na nastrój, pamięć, zmniejszają stany napięcia, lęku, redukują uczucie zmęczenia i znużenia (Reynolds, 2002).

Cynk jest jednym z najważniejszych mikroelementów w organizmie człowieka. Nie może być magazynowany, dlatego tak ważne jest codzienne jego dostarczanie z dietą i/lub w postaci suplementacji. Cynk wspomaga utrzymanie prawidłowej płodności u mężczyzn. Nasila spermatogenezę oraz czynność wydzielniczą gruczołu krokowego. Działa też przeciwbakteryjnie w obrębie układu moczowego (Fallah i wsp., 2018). Cynk chroni DNA przed uszkodzeniem, ma właściwości antyoksydacyjne oraz immunomodulujące. Niedobór cynku u mężczyzn prowadzi do spadku produkcji testosteronu i oligospermii (Prasad, 2008). Uważa się, że cynk jest wewnątrzkomórkowym wtórnym przekaźnikiem warunkującym spermatogenezę i regulującym motorykę plemników (Chu, 2018).

Inozytol zwiększa także odsetek i regularność cykli owulacyjnych, poprawia jakość oocytów i zwiększa wrażliwość na insulinę u pacjentek z zespołem policystycznych jajników (Laganà i wsp., 2018). Reguluje syntezę hormonów płciowych, pozytywnie wpływa na różnicowanie komórek. W ten sposób zwiększa szansę poczęcia i prawidłowego rozwoju zarodka. W procedurach rozrodczości wspomaganej zwiększa odsetek ciąż po transferze. Dodatkowo zmniejsza objawy towarzyszące zespołowi napięcia przedmiesiączkowego (Zheng i wsp., 2017). U mężczyzn inozytol zwiększa ruchliwość plemników (Condorelli i wsp., 2017), jest także potrzebny do prawidłowego funkcjonowania komórek Sertoliego oraz produkcji testosteronu, choć mechanizm tego działania pozostaje nieznany (Fu i wsp., 2018).

Tabela. Wybrane funkcje Astragalus membranaceus wg. EFSA (European Food Safety Authority).

prof. dr hab. n. med. Kinga Borowicz-Reutt

Samodzielna Pracownia Neuropatofizjologii Doświadczalnej,

Katedra Patofizjologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

dr Monika Elżbieta Jach

Katedra Biologii Molekularnej,

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie

Piśmiennictwo:

  1. Barua S, Kuizon S, Junaid MA, 2014. Folic acid supplementation in pregnancy and implications in health and disease. J Biomed Sci 21:77
  2. Butawan M, Benjamin RL, Bloomer RJ, 2017. Methylsulfonylmethane: applications and safety of a novel dietary supplement. Nutrients 16;9(3)
  3. Chu DS, 2018. Zinc: A small molecule with a big impact on sperm function. PLoS Biol 16(6):e2006204
  4. Condorelli RA, La Vignera S, Mongioì LM, Vitale SG, Laganà AS, Cimino L, Calogero AE, 2017. Myo-inositol as a male fertility molecule: speed them up! Eur Rev Med Pharmacol Sci 21(2):30-35
  5. EFSA 2011. Consolidated list of Article 13 health claims List of references received by EFSA
  6. Fallah A, Mohammad-Hasani A, Colagar AH, 2018. Zinc is an essential element for male fertility: a review of Zn roles in men’s health, germination, sperm quality, and fertilization. J Reprod Infertil 19(2):69-81
  7. Fu C, Rojas T, Chin AC, Cheng W, Bernstein IA, Albacarys LK, Wright WW, Snyder SH, 2018. Multiple aspects of male germ cell development and interactions with Sertoli cells require inositol hexakisphosphate kinase-1. Sci Rep 8(1):7039
  8. Goodger AM, Rogers PA, 1995. Blood vessel growth in the endometrium. Microcirculation 2(4):329-343
  9. Hong CY, Ku J, Wu P, 1992. Astragalus membranaceus stimulates human sperm motility in vitro. Am J Chin Med 20:289-294
  10. Kim C, Ha H, Lee JH, Kim JS, Song K, Park SW, 2003. Herbal extract prevents bone loss in ovariectomized rats. Arch Pharm Res 26(11):917-924
  11. Kim W, Kim SH, Park SK, Chang MS, 2012. Astragalus membranaceus ameliorates reproductive toxicity induced by cyclophosphamide in male mice. Phytother Res 26(9):1418-1421
  12. Laganà AS, Garzon S, Casarin J, Franchi M, Ghezzi F, 2018. Inositol in polycystic ovary syndrome: restoring fertility through a pathophysiology-based approach. Trends Endocrinol Metab 27: S1043-2760(18)30162-0
  13. Liang P, Li H, Peng X, Xiao J, Liu J, Ye Z, 2004. Effects of astragalus membranaceus injection on sperm abnormality in Cd-induced rats. Zhonghua Nan Ke Xue 10(1):42-45
  14. Liu J, Liang P, Yin C, Wang T, Li H, Li Y, Ye Z, 2004. Effects of several Chinese herbal aqueous extracts on human sperm motility in vitro. Andrologia 36(2):78-83
  15. Liu P, Zhao H, Luo Y, 2017. Anti-aging implications of Astragalus membranaceus (Huangqi): a well-known Chinese tonic. Aging and Disease 8(6):868-886
  16. Min ZH, Zhang JN, Hua KQ, 2008. Regulatory effect of ligustrazine and Radix astragalus on RANTES and receptor CCR5 expression in the genesis and development process of endometriosis. Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 28(11):981-985
  17. Prasad AS, 2008. Zinc in human health: effect of zinc on immune cells. Mol Med 4(5-6):353-357
  18. Reynolds EH, 2002. Benefits and risks of folic acid to the nervous system. J Neurol Neurosurg Psychiatry 72(5):567-571.
  19. Wang RG, You ZL, Liu XL, 2005. Effect of ingredients of Astragalus-Salvia compound on vascular endothelial cell in placenta and vascular endothelial growth factor mRNA expression in trophocyte in pregnant rats with inhibited nitric oxide synthesis. Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi 25(6):516-519
  20. Zhang CZ, Wang SX, Zhang Y, Chen JP, Liang XM, 2005. In vitro estrogenic activities of Chinese medicinal plants traditionally used for the management of menopausal symptoms. J Ethnopharmacol 98(3):295-300
  21. Zheng X, Lin D, Zhang Y, Lin Y, Song J, Li S, Sun Y, 2017. Inositol supplement improves clinical pregnancy rate in infertile women undergoing ovulation induction for ICSI or IVF-ET. Medicine (Baltimore) 96(49):e8842.

Podobne wpisy