05.2015 – „Apteka uczestnicząca w Programie Opieki Farmaceutycznej narusza prawo.”

maj 2015, nr 105/83 online

 

   W dniu 20 stycznia 2015 roku wydany został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. II GSK 1718/13. Przedmiotem oceny NSA było m.in. zagadnienie, w jaki sposób należy interpretować przepis statuujący zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych.

   W omawianej sprawie sądy administracyjne oceniały legalność decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz jednego z wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych, w których nakazano zaprzestania prowadzenia reklamy działalności apteki, polegającej na uczestnictwie w Programie Opieki Farmaceutycznej oraz nakładających karę pieniężną z tytułu reklamy apteki w kwocie 2000 zł.

   Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że skoro Prawo farmaceutyczne nie definiuje pojęcia reklamy apteki i jej działalności, to przyjąć należy potoczne, słownikowe rozumienie tego pojęcia, bo takie są reguły wykładni tekstu ustawy. Skoro ustawodawca chciał uregulować definicję produktu leczniczego, to zrobił to w art. 55 ust. 1 tej ustawy, a skoro nie zdefiniował pojęcia reklamy apteki, to nie ma żadnych powodów, by przyjmować ten termin w innym znaczeniu niż na gruncie języka potocznego.

   Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że od 1 stycznia 2012 r., czyli od wejścia w życie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696), w treści art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego zrezygnowano z publicznego charakteru reklamy, bo ten kontekst pojęcia nie znalazł się w treści przepisu. Ten fakt tym bardziej wskazuje, że językowe rozumienie pojęcia reklamy jest uzasadnione na gruncie przepisów, które miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

   Naczelny Sąd Administracyjny, podobnie jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie twierdzi, że uczestnictwo apteki w Programie Opieki Farmaceutycznej jest reklamą o jakiej stanowi ustawa, bo celem programu jest zachęcenie klientów do zakupu towarów lub korzystania z określonej działalności. Dla rozumienia pojęcia reklamy z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego nie ma znaczenia, że tymi klientami są osoby, które już korzystają z usług danego podmiotu. Wszyscy oni są przecież potencjalnymi klientami w ramach oferowanego przez aptekę programu, bo jego istotą jest to, aby te podmioty korzystały z działalności apteki i nabywały oferowane przez nią towary.

   Dla rozważań na temat wykładni obecnej treści art. 94a ust. 1 Prawo farmaceutyczne nie ma znaczenia publiczny wymiar oferowanych informacji reklamowych.

   Niewątpliwie, co podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny, na gruncie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, zabroniona jest reklama aptek oraz ich działalności. Skoro tak, to treść przepisu musi być wykładana restrykcyjnie, co oznacza, że dopuszczona jest tylko możliwość informowania o lokalizacji i godzinach otwarcia.

   Reasumując, NSA stwierdził, że na gruncie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, po dniu 1 stycznia 2012 r. zabroniona jest każda reklama aptek i ich działalności, jeżeli nie jest informacją o ich lokalizacji i godzinach otwarcia, jeżeli nie może być równocześnie uznana za dopuszczalną na podstawie odrębnych przepisów, niezależnie od sposobu w jaki zostaje ona skierowana do adresatów i bez znaczenia, czy są oni potencjalnymi czy faktycznymi klientami, o ile wiąże się z zachęcaniem do nabywania oferowanych przez aptekę produktów.

Naczelnej Izby Aptekarskiej