04.2009 – „Kodeks Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej. Część pierwsza.

   Każdy, kto wchodzi w swą dojrzałość życiową przynosi ze sobą zasady, jakimi kierowali się członkowie jego rodu. Tak samo grupa zawodowa wypracowuje normy postępowania będące podstawą jej działalności. Tak, jak trudno określić tzw. „przyzwoitość” w postępowaniu poszczególnych grup ludzkich, tak również trudno wypracować zasady działania zawodowego dla zróżnicowanych wychowaniem, doświadczeniem zawodowym czy kulturowym większych skupisk członków poszczególnych zawodów. Jedną z profesji, które wchodzą w wyjątkowo delikatną sferę ludzkiej egzystencji jest zawód, który popularnie określany jest mianem aptekarstwa. Gdybyśmy chcieli znaleźć początki tej niezbędnej dla egzystencji społeczeństwa działalności, wchodzącej w zakres poprawy samopoczucia w stanach choroby jednostki, musielibyśmy przejść w czasy na tyle odległe, że nie utrwalone w źródłach pisanych. Niemniej jednak, już starożytni Babilończycy, w Kodeksie Hammurabiego, zawarli zasady obowiązujące osoby związane z lecznictwem ustanawiając odpowiedzialność za stan zdrowia chorego. Egipt dla swych lekarzy również wypracował reguły postępowania na styku dwóch jednostek – tej, która leczy i tej, która leczeniu jest poddawana. Przysięga Hipokratesa, czy uznać ją za tekst autentyczny stworzony przez wybitnego lekarza czy za  kompilację poglądów i ideałów ówczesnego społeczeństwa, przynosi skodyfikowane zasady kontaktu uzdrowiciela i chorego, bez wywyższania którejkolwiek ze stron procesu terapii. W modlitwie lekarza Rabiego Moise czyli Majmonidesa jest zdanie „Nie dopuść, aby żądza zysku, gonienie za sławą, zaszczytami wzięły udział w zatrudnieniu moim, … niech duch mój u łoża chorego zawsze panuje nad sobą…”. Podobną świadomość niejednokrotnie szkodliwych umiejętności aptekarskich wyraża przysięga tłumaczy carów moskiewskich z XVII wieku: „całując krzyż przysięgam (…) niczym nie zaszkodzę zdrowiu, (…) do potraw, napojów i leków nie włożę żadnych ziół, traw lub korzeni szkodliwych i dopilnuję, aby inni nie włożyli (…)”. Aptekarz gdański przysięgał: „te rzeczy, które nie mogą trwać ponad rok i dzień, z apteki usunąć”. Tak idąc przez wieki, które za nami, współczesnymi członkami zawodu, można byłoby przytoczyć wiele jeszcze przykładów regulacji norm obowiązujących tych, którzy przyjęli na siebie obowiązek służby potrzebującemu.

   A czym jest, i dalej idąc, czym powinna być etyka zawodowa w rozumieniu naszego działania?

Słownik współczesnego języka polskiego pojęcie to definiuje w sposób następujący:

   Wielka encyklopedia PWN przynosi dwie pełne kartki, dając definicje nie tylko ogólne lecz również historię tejże nauki jak również różne jej rodzaje.

   A przecież, nie znaczy to, że działanie codzienne w zetknięciu z innymi członkami własnej grupy współobywateli jest całkowicie nieobiektywne, że wynika ze zmiennych sytuacji. Niemniej jednak na treść każdego kodeksu zawodowego będą miały przełożenia obowiązujących współcześnie norm i pryncypiów.
   Każde pokolenie aptekarskie usiłowało powołać swój zbiór prawa farmaceutycznego nie tylko o randze ustaw państwowych lecz również zestawów wzorów (czasem idealistycznych), pomocnych w codziennym wykonywaniu zawodu we wszystkich jego aspektach.

   W chwili obecnej, po debacie na V Krajowym Zjeździe Aptekarzy w Bełchatowie, trwa dyskusja nad kształtem Kodeksu Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej, który to kodeks powinien jak najściślej odzwierciedlać, w założeniu optymalne, wykonywanie zawodu. 
   Czy w treści kodeksu Aptekarza mogą znaleźć się poniższe treści? Czy treści te odpowiadają codziennej pracy „dla dobra chorego”? Czy cudzysłów ten jest uzasadniony sytuacją ogólną w naszym zawodzie ?
   Dzisiaj część ogólna, wprowadzająca niejako do szczegółowych zagadnień zawodowych. Proszę o dyskusję!

 

 

 

Art. 1.
Aptekarza obowiązują zasady etyki ogólnoludzkiej, wypracowanej przez pokolenia. Zasady te zobowiązują Aptekarza do przestrzegania praw człowieka i dbania o godność zawodu, którego członkiem staje się on w chwili otrzymania prawa jego wykonywania. Każde postępowanie Aptekarza podważające zaufanie do zawodu jest naruszeniem godności tego zawodu.
Art. 2.
Powołaniem Aptekarza jest troska o powierzonego jego umiejętności fachowej chorego. Aptekarz swą wiedzą i sprawnością zawodową nie może posługiwać się w działaniach sprzecznych z tym powołaniem.
Art. 3.
Aptekarz, osobiście odpowiedzialny za wykonywana pracę, jest wolny w podejmowaniu swych działań zgodnie ze swym sumieniem i współczesną wiedzą medyczną.
Naruszeniem godności zawodu jest każde działanie Aptekarza, które wykracza poza dobro nadrzędne jakim jest dobro pacjenta – jednostki jedynej i niepowtarzalnej.
Mechanizmy rynkowe, naciski społeczne lub wymagania administracyjne nie zwalniają Aptekarza z przestrzegania zasad etyki zawodu. 
Art. 4.
Szacunek dla chorego powinien wyrażać się w równym wykonywaniu swych czynności zawodowych wobec każdego, kto korzysta z umiejętności Aptekarza – bez względu na wiek, płeć, rasę, wyposażenie genetyczne, narodowość, wyznanie, przynależność społeczną, sytuacje materialną, poglądy polityczne lub inne okoliczności.
Art. 5.
Znając wagę swego zawodu, Aptekarz dba o budowanie i autorytet samorządu zawodowego. Powinnością Aptekarza jest aktywne uczestnictwo w działalności samorządowej i pozytywne kształtowanie jego wizerunku wśród członków zawodu i w społeczeństwie.