12.2008 – „Rozważania o zbliżonym do rzeczywistości kształcie korporacyjnego prawa.”
12.2008, nr 28/6 online
ROZWAŻANIA O ZBLIŻONYM
DO RZECZYWISTOŚCI
KSZTAŁCIE
KORPORACYJNEGO
PRAWA
Etyka to według definicji zespół norm i ocen moralnych charakterystycznych dla danej zbiorowości, a jednocześnie jest to też dziedzina nauki zajmująca się ustalaniem kategorii dobra i zła, powinności i odpowiedzialności, wytyczaniem reguł sumiennego postępowania.
Aptekarz jako ten, który bierze odpowiedzialność za stan zdrowia powierzonego sobie pacjenta na wielu płaszczyznach swej aktywności, podlega wielu zasadom zawodowym. W aktualnej sytuacji, gdy pozycja fachowa i gospodarcza aptek, podlega wielu regulacjom z zakresu prawa w całej jego gamie, gdy aptekarz spełnia różne funkcje prowadząc officinae sanitatis i wykonując niejednokrotnie funkcje zupełnie niezwiązane z czynnościami ściśle zawodowymi, tym bardziej potrzebny jest „drogowskaz” w postaci profesjonalnych norm etycznych.
Pokolenia aptekarskie pracowały nad takimi sformułowaniami swych kodeksów, aby te były jasne, proste i zrozumiałe dla każdego spełniającego swe czynności zawodowe, aby opisywały sytuację, w jakiej może znaleźć się tak aptekarski uczeń, jak i zarządzający. I zawsze po jakimś czasie okazywało się, że otaczająca rzeczywistość modeluje zamierzenia. Normy prawne wymuszają niejako na obywatelu stosowanie się do nich poprzez nieuchronne sankcje przewidziane w przyjętych zasadach. Normy moralne są powinnością wobec opinii społecznej, przede wszystkim swojej grupy zawodowej, podlegają osądowi własnego sumienia. A także nie zawsze są identyczne z systemem prawa państwowego.
Przez ostatni rok, zobowiązany przez Krajowy Zjazd Aptekarzy zespół, usiłował wywołać wśród farmaceutów dyskusję przygotowującą nowy kształt Kodeksu Etyki Aptekarza RP. W wyniku dyskusji członków Departamentu Deontologii i Etyki Zawodu NRA dotyczącej zawartości merytorycznej kodeksu powstało opracowanie, które przekazane zostało Koordynatorowi Departamentów do publikacji poprzez materiały wydawnicze izb okręgowych; sędziowie Naczelnego i Okręgowych Sądów Aptekarskich oraz Rzecznicy Odpowiedzialności Zawodowej również otrzymali pismo z prośbą o dyskusję nad tematem zagadnień oraz problemami etycznymi występującymi w pracy tych organów. Z otrzymanych odpowiedzi (szkoda jedynie, że codzienna wytężona praca zawodowa nie pozwala wielu aptekarzom na czynne włączenie się do pracy nad kształtem przyszłego kodeksu) wypływa wniosek o koniecznej korelacji zagadnień etycznych wykonywania zawodu z jego prawnymi uwarunkowaniami.
Zasady etyczne i deontologiczne tak specyficznego zawodu nie mogą zostać narzucone środowisku aptekarskiemu; nie mogą zawierać jednoznacznych zakazów i nakazów w rodzaju „należy”, „musisz”, „trzeba”, ani opisywać wszelkich sytuacji występujących przy codziennym wykonywaniu obowiązków. Z drugiej strony nie mogą stanowić sprzeczności z szeroko pojętymi normami zasad współżycia społecznego w nowoczesnym państwie. Aby osiągnąć w miarę zbliżony do rzeczywistości kształt tego korporacyjnego prawa, konieczne jest szerokie włączenie członków zawodu do jego budowania. W zestawie kursów opracowanych przez Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego jest jeden zatytułowany „Prawo farmaceutyczne. Kodeks Etyki Aptekarza RP”. Pożądanym byłoby, aby okręgowe izby aptekarskie planujące szkolenie swych członków w roku 2009 włączyły ten kurs do swych harmonogramów; taką też propozycję Departament Deontologii i Etyki Zawodu złoży administratorom systemu e-dukacja.
I jeszcze pytanie zasadnicze w pracy aptekarza: jak człowiek powinien postępować wobec ludzi a także wobec siebie? Gdybyśmy potrafili odpowiedzieć sami sobie…
Aptekarz jako ten, który bierze odpowiedzialność za stan zdrowia powierzonego sobie pacjenta na wielu płaszczyznach swej aktywności, podlega wielu zasadom zawodowym. W aktualnej sytuacji, gdy pozycja fachowa i gospodarcza aptek, podlega wielu regulacjom z zakresu prawa w całej jego gamie, gdy aptekarz spełnia różne funkcje prowadząc officinae sanitatis i wykonując niejednokrotnie funkcje zupełnie niezwiązane z czynnościami ściśle zawodowymi, tym bardziej potrzebny jest „drogowskaz” w postaci profesjonalnych norm etycznych.
Pokolenia aptekarskie pracowały nad takimi sformułowaniami swych kodeksów, aby te były jasne, proste i zrozumiałe dla każdego spełniającego swe czynności zawodowe, aby opisywały sytuację, w jakiej może znaleźć się tak aptekarski uczeń, jak i zarządzający. I zawsze po jakimś czasie okazywało się, że otaczająca rzeczywistość modeluje zamierzenia. Normy prawne wymuszają niejako na obywatelu stosowanie się do nich poprzez nieuchronne sankcje przewidziane w przyjętych zasadach. Normy moralne są powinnością wobec opinii społecznej, przede wszystkim swojej grupy zawodowej, podlegają osądowi własnego sumienia. A także nie zawsze są identyczne z systemem prawa państwowego.
Przez ostatni rok, zobowiązany przez Krajowy Zjazd Aptekarzy zespół, usiłował wywołać wśród farmaceutów dyskusję przygotowującą nowy kształt Kodeksu Etyki Aptekarza RP. W wyniku dyskusji członków Departamentu Deontologii i Etyki Zawodu NRA dotyczącej zawartości merytorycznej kodeksu powstało opracowanie, które przekazane zostało Koordynatorowi Departamentów do publikacji poprzez materiały wydawnicze izb okręgowych; sędziowie Naczelnego i Okręgowych Sądów Aptekarskich oraz Rzecznicy Odpowiedzialności Zawodowej również otrzymali pismo z prośbą o dyskusję nad tematem zagadnień oraz problemami etycznymi występującymi w pracy tych organów. Z otrzymanych odpowiedzi (szkoda jedynie, że codzienna wytężona praca zawodowa nie pozwala wielu aptekarzom na czynne włączenie się do pracy nad kształtem przyszłego kodeksu) wypływa wniosek o koniecznej korelacji zagadnień etycznych wykonywania zawodu z jego prawnymi uwarunkowaniami.
Zasady etyczne i deontologiczne tak specyficznego zawodu nie mogą zostać narzucone środowisku aptekarskiemu; nie mogą zawierać jednoznacznych zakazów i nakazów w rodzaju „należy”, „musisz”, „trzeba”, ani opisywać wszelkich sytuacji występujących przy codziennym wykonywaniu obowiązków. Z drugiej strony nie mogą stanowić sprzeczności z szeroko pojętymi normami zasad współżycia społecznego w nowoczesnym państwie. Aby osiągnąć w miarę zbliżony do rzeczywistości kształt tego korporacyjnego prawa, konieczne jest szerokie włączenie członków zawodu do jego budowania. W zestawie kursów opracowanych przez Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego jest jeden zatytułowany „Prawo farmaceutyczne. Kodeks Etyki Aptekarza RP”. Pożądanym byłoby, aby okręgowe izby aptekarskie planujące szkolenie swych członków w roku 2009 włączyły ten kurs do swych harmonogramów; taką też propozycję Departament Deontologii i Etyki Zawodu złoży administratorom systemu e-dukacja.
I jeszcze pytanie zasadnicze w pracy aptekarza: jak człowiek powinien postępować wobec ludzi a także wobec siebie? Gdybyśmy potrafili odpowiedzieć sami sobie…
mgr farm. Lidia Maria Czyż
Koordynator Departamentu Etyki
i Deontologii Zawodu
Naczelnej Rady Aptekarskiej
Koordynator Departamentu Etyki
i Deontologii Zawodu
Naczelnej Rady Aptekarskiej
Ilustracja. Olga Sierpniowska
