06.2009 – „Kodeks Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej. Część trzecia.”
czerwiec 2009, nr 34/12 online
KODEKS ETYKI APTEKARZA
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
„Tkwiące na dnie ideały zaczęły się domagać szerszych przestworzy i rozgorzała się żądza bezwzględnego ich ucieleśnienia. Stróż naszych czynów – rozwaga – przestaje pełnić swe funkcje, za wszelka cenę pragniemy urzeczywistnić swe ideały depcząc nawet ciała własnych towarzyszy, nawet szczęście jutrzejsze dla wątpliwego dzisiejszego. Pragniemy być tylko jedynymi twórcami tego szczęścia dla drugich, żądamy dla siebie wyłącznie prawa orania niwy pod zasiew przyszłości, bezwiedna duma, w której imię depczemy już niwy zaorane. Z hasłem <Przez wandalizm do twórczości> rwie się wszystkie więzy między sobą, dla skuteczniejszej obrony interesów swej klasy niszczy się wśród niej solidarność. Każdy komu jest drogi wspólny cel, będzie się starał zejść z tego stanowiska, na którym wśród własnych towarzyszy pracy znajduje <wrogów wewnętrznych, walka z którymi przynosi hańbę przede wszystkim zwycięzcom>. Pamiętajmy, że swary między nami to woda na młyn tych, którym solą w oku była nasza solidarność”*.Przechodząc do projektu części kolejnej Kodeksu Aptekarza, ponownie chcę się odwołać do autorytetu wielkiego Aptekarza – tym razem są to słowa profesora Jana Muszyńskiego. Czy treści powyższe to tylko słowa, słowa, słowa …? Popatrzmy, co dzieje się w dobie obecnej z naszymi aptekami, z miejscami, gdzie wykonując zawód dla utrzymania własnego i własnej rodziny, jak to wyraźnie podkreślamy przy każdej okazji, czerpiemy zyski, przez rozżalonych, zawistnych, a może tylko chorych określane – „z krzywdy ludzkiej”. Weszliśmy do odnowionej apteki z ogromnymi nadziejami na powrót do ideałów „officina sanitatis”, do nieskrępowanego zarządzeniami „dyrekcji” wykonywania czynności, które w rezultacie powinny przynieść ulgę w cierpieniu temu, kto z naszych działań korzysta, a nam pozwolić na tzw. godziwe życie. Z „rozpędu” niejako, zapatrzeni w ideały, stworzyliśmy i przyjęliśmy Kodeks Etyki Aptekarza RP, bo przecież kierowała i kieruje nami wszystkimi „troska o zachowanie godności zawodu, z której wynika świadomy i dobrowolny obowiązek służenia chorym”**. Kto z nas dzisiaj pamięta, jakie treści zawarte były w tym pierwszym, sformułowanym przez nas samych, kanonie zasad aptekarskich? Były późniejsze nowelizacje, w chwili obecnej dyskutujemy (oby!) nad treścią odpowiadającą dzisiejszej sytuacji aptekarstwa. A w międzyczasie były – „leki za grosz”, „ceny hurtowe”, „nagrody-niespodzianki”, „promocje” i kto by tam jeszcze zliczył wszystkie pomysły na barwne plamy zwabiające pacjenta-klienta nie przymierzając jak motyla do okazałego kwiatu. Dla tego samego celu.
Czym w takim razie jest etyka? Wartościami najbardziej podstawowymi, ludzkimi, uniwersalnymi, nie tylko zawodowymi lub grupowymi. Wróćmy do słów profesora Muszyńskiego – czy rozwaga przestała pełnić swą funkcję? Czy istnieje jeszcze solidarność aptekarska? Czy już tylko zamykamy się w „swoich placówkach”, bo ambicja nie pozwala na rozmowę szczerą i prawdziwą z kolegą, bo to przecież potencjalny „wróg”.
A samorząd zawodowy? Czym w założeniu jest „Izba Aptekarska”, czym w praktyce, jakie oczekiwania łączone są z tą instytucją? Czy każdy z nas, tak „z ręką na sercu” wie, czym zajmują się tzw. organy izby? Czy tylko samorząd postrzegany jest przez pryzmat płaconego „haraczu”, jak niektórzy aptekarze określają składkę członkowską?
To już część trzecia projektu Kodeksu Aptekarza RP, będzie jeszcze czwarta. Mimo okresu wakacyjnego, ponownie proszę o dyskusję.
Część szczegółowa
Rozdział II
ZASADY POSTĘPOWANIA WOBEC ZAWODU, NAUKI I SAMORZĄDU
Art.
Aptekarz powinien cenić i szanować swój zawód i chronić jego godność. Świadom ciągłego postępu w dziedzinie nauki powinien stale doskonalić swe umiejętności zawodowe i przekazywać je swoim współpracownikom. Moralnym obowiązkiem Aptekarza jest kształtowanie u rozpoczynających pracę zawodową młodych kolegów wzorców kultury, poszanowania człowieka, nawyku sumienności i odpowiedzialności za wykonaną pracę.
Art.
Aptekarz tworzy opinię o całości zawodu wobec czego powinien powstrzymywać się od jakiegokolwiek działania lub zaniechania, które mogłyby spowodować naruszenie dobrego imienia pozostałych członków zawodu.
Art.
Aptekarz otacza szacunkiem historię i tradycje zawodu zatem wykazuje dbałość o wszelkie zabytki kultury materialnej farmacji.
Art.
Aptekarz okazuje w każdej okoliczności należny szacunek i pomoc dla seniorów zawodu i kolegów pozostających w stałej lub czasowej niepełnosprawności.
Art.
Aptekarz w każdej sytuacji zawodowej powinien zawrzeć z pracodawcą lub pracownikiem taką umowę, która gwarantowałaby obu stronom możliwość wykonywania zawodu zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie Etyki Aptekarza RP. Stosunki między członkami zawodu powinny opierać się na wzajemnym szacunku, lojalności, koleżeństwie i solidarności. Wzajemna ocena powinna być sprawiedliwa a bezstronna krytyka przekazywana przede wszystkim osobie zainteresowanej.
Art.
Aptekarz wystrzega się prowadzenia konkurencyjnej reklamy lub uczestniczenia w promocji niezgodnej z prawem lub dobrymi obyczajami. Unika też działalności przyczyniającej się do zwiększania konsumpcji produktów leczniczych.
Art.
Wyniki badań i spostrzeżenia związane z wykonywaniem swego zawodu, Aptekarz powinien upowszechniać w środowisku zawodowym, we wszystkich formach publikacji ogólnokrajowej i lokalnej. Publikacje takie, poprzez swoją rzetelność, powinny podnosić zaufanie do zawodu.
Art.
Aptekarze powinni solidarnie i rzetelnie wspierać działalność swego samorządu. Podejmując krytykę działania organów samorządu, Aptekarz winien przeprowadzić ją najpierw w swoim środowisku.
Art.
Aptekarz pełniący funkcję w organach samorządu zawodowego, wypełnia obowiązki z najwyższą starannością, kierując się uchwałami i postanowieniami władz oraz dobrze rozumianymi zadaniami samorządu.
Art.
Aptekarz powinien aktywnie współdziałać z pozostałymi członkami samorządu we wszystkich sprawach dotyczących zawodu.
Art.
Zawinione niepłacenie składki członkowskiej jest poważnym naruszeniem zasad etyki zawodowej.
**Wstęp do Kodeksu Etyki Aptekarza RP, Lublin 24-25 kwietnia 1993 roku
Koordynator Departamentu
Etyki i Deontologii Zawodu NRA
