05.2009 – „Rzecz o wypoczynku i jego wpływie na efektywność wykonywanej pracy.”
maj 2009, nr 33/11 online
DBAJ O SIEBIE SAMEGO JAK O PACJENTA TWEGO,
CZYLI RZECZ O WYPOCZYNKU I JEGO WPŁYWIE
NA EFEKTYWNOŚĆ WYKONYWANEJ PRACY
Quies post actos labores iucunda.
Przyjemny odpoczynek po dokonanych pracach.
Przyjemny odpoczynek po dokonanych pracach.
Badanie związków między wypoczynkiem, a efektywnością zawodową jest przedmiotem świadomej uwagi psychologów od wielu lat. Zależność między tymi dwoma obszarami życia została wykazana ponad wszelką wątpliwość. Stwierdzono, że im lepiej zaspakajane są potrzeby psychiczne osoby w trakcie wypoczynku, tym większa jej efektywność w sferze zawodowej. Zasadnicze znaczenie odpoczynku dla kondycji zawodowej wybrzmiewa jeszcze mocniej, jeśli refleksję przeprowadzimy nie zapominając o fundamentalnym znaczeniu pracy dla rozwoju osobistego. W. Osler – wybitny kanadyjski lekarz napisał: „Choć niewielkie, to słowo klucz urasta do olbrzymich rozmiarów w swoim znaczeniu to „sezamie otwórz się” dla każdych drzwi, wielki wyrównywacz, kamień filozoficzny przemieniający każdy metal w złoto. Głupiego uczyni inteligentnym, inteligentnego błyskotliwym, błyskotliwego solidnym. Młodym przynosi nadzieje, dojrzałym ufność, starym odpoczynek. Jemu to bezpośrednio przypisać trzeba wszystkie postępy… To słowo klucz brzmi: praca.” Tak przeżywana praca musi wywołać stan zmęczenia. Rolą wypoczynku jest przywrócenie homeostazy ustroju. Inaczej mówiąc odpoczynek ma znieść stan zmęczenia. W dzisiejszym artykule chcemy mówić o sztuce wypoczynku wskazując na najważniejsze warunki rządzące procesem regeneracji sił.Żaden odpoczynek nie jest miły, jeśli go nie stworzył rozum.
przysłowie łacińskie
Refleksja naukowa opisuje wypoczynek jako proces w trakcie którego ulęgają nasileniu procesy regeneracyjne. Procesy zadaniem których jest uzupełnienie materiałów zapasowych, usunięcie z tkanek toksycznych i zbędnych metabolitów, przywrócenie równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Może on mieć charakter bierny lub czynny. Wszelkie podjęte działania, jak wspomniano wyżej mają za zadanie przywrócenie organizmowi wewnętrznej równowagi. Specyfika pracy farmaceuty niesie z sobą obciążenia nie tylko fizyczne, ale również psychiczne Zdobycie dobrej kondycji na kolejny rok aktywności zawodowej wymaga bardzo świadomego podejścia do organizacji własnego wypoczynku.
Po pierwsze: należy zdiagnozować rodzaj zmęczenia fizycznego i psychicznego, oraz dostosować do niego formę wypoczynku:
Po pierwsze: należy zdiagnozować rodzaj zmęczenia fizycznego i psychicznego, oraz dostosować do niego formę wypoczynku:
– po nerwowej pracy, podczas której mózg znajdował się stale w stanie napięcia, konieczne jest, aby w wypoczynku przeważał czynnik spokoju i rytmu;
– wypoczynek po pracy monotonnej powinien zawierać w sobie różnorodne elementy;
– jeżeli w pracy trzeba często przechodzić od jednych czynności do drugich, lepiej będzie wypoczywać, mając rytm wypoczynku ściśle uregulowany.
Po drugie: należy z wielką uwagą przyjrzeć się tzw. czasowi wolnemu w kontekście jego efektywnego wykorzystania. Doceńmy ten czas i jego wypełnienie nie zostawiajmy dziełu przypadku. „Zawodowy pomagacz”- do tej kategorii zaliczmy bowiem farmaceutów, jest narażany w pracy na duże (szczególnie psychiczne) obciążenia. Regeneracja sił jeśli ma być efektywna powinna przebiegać bardzo planowo.
– wypoczynek po pracy monotonnej powinien zawierać w sobie różnorodne elementy;
– jeżeli w pracy trzeba często przechodzić od jednych czynności do drugich, lepiej będzie wypoczywać, mając rytm wypoczynku ściśle uregulowany.
Po drugie: należy z wielką uwagą przyjrzeć się tzw. czasowi wolnemu w kontekście jego efektywnego wykorzystania. Doceńmy ten czas i jego wypełnienie nie zostawiajmy dziełu przypadku. „Zawodowy pomagacz”- do tej kategorii zaliczmy bowiem farmaceutów, jest narażany w pracy na duże (szczególnie psychiczne) obciążenia. Regeneracja sił jeśli ma być efektywna powinna przebiegać bardzo planowo.
Odpoczynek krzepi ciało, duch także nim się karmi.
Natomiast nadmierna praca osłabia jedno i drugie.
przysłowie łacińskie
przysłowie łacińskie
Spośród wielu potrzeb ciała i ducha szczególną troską powinny być otoczone potrzeby: wsparcia, akceptacji, miłości, szacunku i afiliacji. Ich przeżywanie ma zasadnicze znaczenie dla higieny psychicznej człowieka oraz jego zawodowego i prywatnego funkcjonowania. Na realizację tych potrzeb nie zawsze w pracy są warunki, dlatego tak ważne jest, aby w czasie przeznaczonym na odpoczynek , otaczać się osobami, które zapewnią nam ich doświadczanie. Dobór towarzystwa ma więc niebagatelne znaczenie. Osoby, z którymi spędzamy urlop powinny tworzyć przyjazne i bezpieczne środowisko. Kontakt z nimi powinien wzmacniać osobiste poczucie wartości. Zapał do pracy po powrocie z urlopu będzie tym większy, im pełniej zostaną zaspokojone wyżej wymienione potrzeby. Ważnym jest zadbanie na urlopie o zaspokojenie potrzeb estetycznych. Otaczanie się i obcowanie z pięknem pozwala doświadczać głębokich przeżyć. To zaś poprawia samopoczucie. Od dobrego samopoczucia jest bardzo krótka droga do zaangażowania w pracę. Kolejny aspekt odpoczynku, którym „duch także się karmi” jest kontakt z kulturą. Poprzez uczestnictwo w życiu kulturalnym realizuje się potrzeby poznawcze, estetyczne i wrażeń. Niezaspokojone mogą rodzić poczucie pustki, stagnacji i zniechęcenia. Można powiedzieć, że osoba doświadczająca zaspokojenia tych potrzeb odkrywa na nowo sens swojego życia, swojej pracy, działania.
Lepiej mieć czas wolny na odpoczynek niż nic nie robić.
przysłowie łacińskie
przysłowie łacińskie
By czas wolny nie był tylko bezefektywnym próżniaczeniem (to ostatnie dostarcza tylko złudzenia relaksu) warto jako kierunkową zasadę jego organizacji przyjąć formułę opracowaną przez włoskiego socjologa i ekonomistę Vilfredo Pareto. Zgodnie z tą zasadą 80% nieukierunkowanego wysiłku przynosi 20% rezultatów, za pozostałe 80% osiągamy przy 20% wysiłku. Poprzez zastosowanie strategii zarządzania czasem, można sprawić by maximum wysiłku koncentrować na właściwych działaniach. Jak zazwyczaj ludzie radzą sobie z organizacją własnego czasu wolnego? Badania pozwalają ustalić, że tylko około 20% osób świadomie organizuje swój czas wolny i poddaje refleksji charakter swojej pracy zawodowej, swoją osobowość i świadomie organizuje swój wypoczynek.
Duży odsetek – 75% akceptuje to, co niesie z sobą otaczająca ich rzeczywistość (pozwala innym organizować swój czas, godzi się na sprawianie przyjemności bliskim z pominięciem własnej osoby). Równocześnie tę egzystencję uznaje jako normę i racjonalizuje ją tak, że może z nią żyć.
Mała część ludzi zdaje sobie sprawę, że aby w pełni i efektywnie wykorzystać czas wolny musi zmienić coś wewnątrz siebie. Aby czas wolny od pracy stał się naszym sprzymierzeńcem wymaga zmiany własnego nastawienia do jego wykorzystania.
Duży odsetek – 75% akceptuje to, co niesie z sobą otaczająca ich rzeczywistość (pozwala innym organizować swój czas, godzi się na sprawianie przyjemności bliskim z pominięciem własnej osoby). Równocześnie tę egzystencję uznaje jako normę i racjonalizuje ją tak, że może z nią żyć.
Mała część ludzi zdaje sobie sprawę, że aby w pełni i efektywnie wykorzystać czas wolny musi zmienić coś wewnątrz siebie. Aby czas wolny od pracy stał się naszym sprzymierzeńcem wymaga zmiany własnego nastawienia do jego wykorzystania.
Jeśliby ci brakło lekarzy, lekarzami niech staną się dla ciebie
te trzy rzeczy: pogodny umysł, odpoczynek, umiarkowana dieta.
przysłowie łacińskie
przysłowie łacińskie
Cytowane wyżej przysłowie wyznacza kamienie milowe dobrze wykorzystanego urlopu. Pytanie które pojawia się jako pierwsze brzmi: jak zadbać o pogodny umysł? Do udzielenia odpowiedzi na to pytanie „zajrzymy” najpierw oczami wyobraźni do jednej z aptek:
Miejsce zdarzeń: apteka w hipermarkecie. Ogromny przepływ pacjentów.
Osoby: dwie panie farmaceutki. Pani Anna – spokojna, zrównoważona osoba oraz pani Beata – hałaśliwa, dużo mówiąca, ciągle szukająca nowych wrażeń.
Akcja: trzaskają energiczne zamykane drzwi, do apteki wpada (spóźniona jak zwykle) Beata.
– Aniu, słuchaj zobaczyłam na wystawie Biura Turystycznego świetna ofertę urlopową. Jedziemy. Mówię Ci to jest to, codziennie jakieś atrakcje. Ogniska, zabawy taneczne, nocne zwiedzania, rozgrywki sportowe. Będzie świetnie.
Pani Anna słucha i czuje się jakby przeszła po niej tatarska orda. Jeszcze urlop się nie zaczął, a Ona już jesteś zmęczona.
Osoby: dwie panie farmaceutki. Pani Anna – spokojna, zrównoważona osoba oraz pani Beata – hałaśliwa, dużo mówiąca, ciągle szukająca nowych wrażeń.
Akcja: trzaskają energiczne zamykane drzwi, do apteki wpada (spóźniona jak zwykle) Beata.
– Aniu, słuchaj zobaczyłam na wystawie Biura Turystycznego świetna ofertę urlopową. Jedziemy. Mówię Ci to jest to, codziennie jakieś atrakcje. Ogniska, zabawy taneczne, nocne zwiedzania, rozgrywki sportowe. Będzie świetnie.
Pani Anna słucha i czuje się jakby przeszła po niej tatarska orda. Jeszcze urlop się nie zaczął, a Ona już jesteś zmęczona.
Osiągnięcie stanu pogodnego umysłu jest nierozerwalnie związane z umiejętnością oceny charakteru bodźców, które do nas docierają. Psychologowie twierdzą, że impulsy mogą mieć trojaki „ładunek”. Dodatni mają te, które pobudzają naszą wewnętrzną energię, ujemny te, które ją osłabiają. Jest też wiele wydarzeń energetycznie obojętnych. Ustalenie, jaki znak mają wydarzenia ma więc kluczowe znaczenie dla naszej przyszłości. Jeżeli głównym celem wypoczynku jest zniesienie stanu zmęczenia i powrót do stanu równowagi to w zależności od naszej konstrukcji psychicznej będziemy potrzebowali różnych doświadczeń, żeby ten stan osiągnąć.
„Znajdź czas na pracę, to cena sukcesu.
Znajdź czas na relaks, to tajemnica młodości."
zasłyszane
mgr Ewa Sitko
wykładowca w programie Pharmassist
wykładowca w programie Pharmassist
Fot. Dreamstime.com
Piśmiennictwo
1. A. Hansen: „ O sztuce wypoczynku”, Warszawa 1983
2. W. M. Kuś: „ Czas wolny, rekreacja, zdrowie”, Warszawa 1984
3. W. Romanowski, A. Eberhard: „ Profilaktyczne znaczenie zwiększonej aktywności ruchowej człowieka”, Warszawa 1972
4. A. Dawidowicz, A. Ederhard, A. Ronikar: „ Zmęczenie, wypoczynek”, Warszawa 1978.
5. Psychologia w rekreacji i turystyce / Jacek Gracz, Tadeusz Sankowski. – Poznań: Akademia Wychowania Fizycznego, 2001.
6. Pedagogiczne aspekty czasu wolnego
1. A. Hansen: „ O sztuce wypoczynku”, Warszawa 1983
2. W. M. Kuś: „ Czas wolny, rekreacja, zdrowie”, Warszawa 1984
3. W. Romanowski, A. Eberhard: „ Profilaktyczne znaczenie zwiększonej aktywności ruchowej człowieka”, Warszawa 1972
4. A. Dawidowicz, A. Ederhard, A. Ronikar: „ Zmęczenie, wypoczynek”, Warszawa 1978.
5. Psychologia w rekreacji i turystyce / Jacek Gracz, Tadeusz Sankowski. – Poznań: Akademia Wychowania Fizycznego, 2001.
6. Pedagogiczne aspekty czasu wolnego
