12.2016 – UE – nowe rejestracje.
W grudniu 2016 r. Komisja Europejska w ramach procedury centralnej wydała 7 decyzji o dopuszczeniu do obrotu nowych produktów leczniczych przeznaczonych do stosowania u ludzi. Dotyczą one 4 nowych substancji czynnych oznaczonych jako leki sieroce (edotreotyd do znakowania chlorkiem galu [68Ga], folitropina delta, kwas obetycholowy, wenetoklaks) oraz 2 substancji czynnych już stosowanych w lecznictwie. Produkty omówiono w ramach klasy ATC według WHO oraz substancji czynnej preparatów z uwzględnieniem wskazań i mechanizmu działania według Charakterystyki Produktu Leczniczego, pomijając inne szczegóły, które można znaleźć w witrynie internetowej Europejskiej Agencji Produktów Leczniczych (http://www.ema.europa.eu).
A – Przewód pokarmowy i metabolizm
A05 – Leczenie chorób dróg żółciowych i wątroby; A05A – Leczenie chorób dróg żółciowych; A05AA – Preparaty kwasów żółciowych
Obeticholic acid: Ocaliva (Intercept) jest wskazany w leczeniu pierwotnego żółciowego zapalenia dróg żółciowych (znanego również jako pierwotna marskość żółciowa wątroby) w skojarzeniu z kwasem ursodeoksycholowym (ursodeoxycholic acid, UDCA) u dorosłych z niedostateczną odpowiedzią na UDCA lub w monoterapii u dorosłych z nietolerancją UDCA.
Kwas obetycholowy jest selektywnym i silnym agonistą receptora farnezoidowego X (FXR), receptora jądrowego ulegającego znacznej ekspresji w wątrobie i jelitach. Uważa się, że receptor FXR pełni kluczową rolę regulatorową szlaków sygnałowych związanych z syntezą kwasów żółciowych, powstawaniem stanu zapalnego, zwłóknienia oraz szlaków metabolicznych. Aktywacja receptora FXR powoduje zmniejszenie wewnątrzkomórkowego stężenia kwasów żółciowych w hepatocytach poprzez zahamowanie syntezy de novo z cholesterolu, a także przez zwiększenie transportu kwasów żółciowych z hepatocytów. Mechanizm ten zmniejsza ogólną pulę krążących kwasów żółciowych poprzez promowanie wydzielania kwasów żółciowych, przez co zmniejszona zostaje ekspozycja na kwasy żółciowe w wątrobie.
Decyzją Komisji Europejskiej z 27 lipca 2010 kwas obetycholowy został oznaczony jako sierocy produkt leczniczy i w okresie od 15 grudnia 2016 do 15 grudnia 2026 ma zapewnioną wyłączność rynkową w podanym wskazaniu.
G – Układ moczowo-płciowy i hormony płciowe
G03 – Hormony płciowe i środki wpływające na czynność układu płciowego; G03G – Gonadotropiny i inne leki pobudzające owulację; G03GA – Gonadotropiny
Follitropin delta: Rekovelle (Ferring) jest stosowany w kontrolowanej stymulacji jajników w celu uzyskania rozwoju mnogich pęcherzyków u kobiet poddanych technikom wspomaganego rozrodu (ang. assisted reproductive technologies – ART), takim jak zapłodnienie pozaustrojowe (ang. in vitro fertilisation – IVF) lub wewnątrzcytoplazmatyczne wstrzyknięcie plemnika do komórki jajowej (ang. intracytoplasmic sperm injection – ICSI).
Folitropina delta to rekombinowany ludzki hormon folikulotropowy (FSH) produkowany w ludzkiej linii komórkowej (PER.C6) z wykorzystaniem technologii rekombinacji DNA. Sekwencje aminokwasowe dwóch podjednostek FSH w folitropinie delta są identyczne z sekwencjami endogennego ludzkiego FSH. Najważniejszym działaniem wynikającym z pozajelitowego podania FSH jest rozwój wielu dojrzałych pęcherzyków Graafa.
J – Leki przeciwzakaźne działające ogólnie
J05 – Leki przeciwwirusowe działające ogólnie; J05A – Bezpośrednio działające leki przeciwwirusowe;
J05AF – Nukleozydowe i nukleotydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy
Tenofovir disoproxil: Tenofovir disoproxil Mylan to 8. zarejestrowana marka tenofowiru. Do sprzedaży wprowadzono 2 marki: Viread (Gilead Sciences; lek oryginalny) i od października 2014 Tenofovir disoproxil Teva. Nie pojawiły się jeszcze na rynku: Celovir (Celon), Ictady (Actavis), Tenofovir disoproxil Stada, Tenofovir Zentiva i zarejestrowany centralnie w UE preparat Tenofovir disoproxil Zentiva.
Tenofovir disoproxil Mylan zawierający maleinian dizoproksylu tenofowiru jest wskazany do leczenia zakażenia wirusem HIV-1 oraz zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B.
J05AR – Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu zakażeń HIV, połączenia; J05AR03 – Dizoproksyl tenofowiru i emtrycytabina
Tenofovir disoproxil+emtricitabine: Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka i Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Mylan to odpowiednio 5. i 6. zarejestrowana marka leków o podanym składzie. Do sprzedaży wprowadzono Truvada (Gilead Sciences). Nie pojawiły się jeszcze na rynku: Dunotrisin (Alvogen), Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Teva i Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Zentiva.
Produkty lecznicze Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka i Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Mylan są wskazane do skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej dorosłych zakażonych ludzkim wirusem niedoboru odporności HIV-1.
L – Leki przeciwnowotworowe i wpływające na układ odpornościowy
L01 – Leki przeciwnowotworowe; L01X – Inne leki przeciwnowotworowe; L01XX – Inne leki przeciwnowotworowe
Venetoclax: Venclyxto (AbbVie) w monoterapii jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej (ang. chronic lymphocytic leukaemia, CLL) u dorosłych pacjentów z obecnością delecji w obszarze 17p lub mutacją TP53, u których leczenie inhibitorem szlaku sygnałowego receptora komórek B jest nieodpowiednie lub nie powiodło się, a także w monoterapii do leczenia przewlekłej białaczki limfocytowej (CLL) bez delecji w obszarze 17p lub mutacji TP53 u dorosłych pacjentów, u których nie powiodła się zarówno immunochemioterapia, jak i leczenie inhibitorem szlaku sygnałowego receptora komórek B.
Wenetoklaks jest silnie działającym, selektywnym inhibitorem białka antyapoptotycznego Bcl-2 (ang. B-cell lymphoma 2). Nadekspresję Bcl-2 wykazano w komórkach CLL, gdzie jest mediatorem przeżycia komórki nowotworowej, co wiązano z opornością na chemioterapeutyki. Wenetoklaks wiąże się bezpośrednio z bruzdą wiążącą BH3 (ang. Bcl2 homology domain 3) w Bcl-2, wypierając zawierające motyw BH3 białka proapoptotyczne, takie jak BIM, co zapoczątkowuje wzrost przepuszczalności zewnętrznej błony mitochondrialnej, aktywację kaspaz i programowaną śmierć komórki. W badaniach nieklinicznych wenetoklaks wykazał działanie cytotoksyczne w komórkach nowotworowych z nadekspresją Bcl-2.
Preparat Venclyxto uzyskał warunkowe pozwolenie na dopuszczenie do obrotu. Decyzją Komisji Europejskiej z 6 grudnia 2012 wenetoklaks został oznaczony jako sierocy produkt leczniczy i w okresie od 7 grudnia 2016 do 7 grudnia 2026 ma zapewnioną wyłączność rynkową w podanym wskazaniu.
V – Preparaty różne
V09 – Radiofarmaceutyki diagnostyczne; V09I – Wykrywanie nowotworów; V09IX – Inne radiofarmaceutyki do wykrywania nowotworów
Gallium [68Ga] edotreotide: SomaKit TOC (Advanced Accelerator Applications), zestaw do sporządzania preparatu radiofarmaceutycznego, po znakowaniu radionuklidem za pomocą roztworu chlorku galu [68Ga] jest wskazany do obrazowania za pomocą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) nadekspresji receptorów somatostatyny u dorosłych pacjentów z potwierdzonymi lub podejrzewanymi dobrze zróżnicowanymi guzami żołądkowo-jelitowo-trzustkowymi (ang. gastroenteropancreatic neuroendocrine tumors, GEP-NET) w celu lokalizacji guzów pierwotnych i ich przerzutów. Zestaw nie zawiera radionuklidu.
[68Ga]-edotreotyd wiąże się z receptorami somatostatyny (ang. somatostatin receptors, SSTRs). W badaniach in vitro ten radiofarmaceutyk wiąże się z dużym powinowactwem głównie z SSTR2, lecz również w mniejszym zakresie z SSTR5. Nie badano in vivo pół-jakościowej korelacji pomiędzy wychwytem [68Ga]-edotreotydu w guzach, a gęstością SSTR w próbkach histopatologicznych ani u pacjentów z GEP‑NET, ani w zdrowych narządach. Ponadto w badaniach in vivo wiązanie [68Ga]‑edotreotydu ze strukturami lub cząsteczkami innymi niż SSTR pozostaje nieznane. W stężeniach chemicznych stosowanych w badaniach diagnostycznych, [68Ga]‑edotreotyd nie wydaje się wywierać żadnego klinicznie istotnego działania farmakodynamicznego. [68Ga]-edotreotyd jest analogiem somatostatyny. Somatostatyna jest neuroprzekaźnikiem w ośrodkowym układzie nerwowym, jednak pełni również rolę hormonu, który wiąże się z komórkami pochodzenia neuroendokrynnego i hamuje uwalnianie hormonu wzrostu, insuliny, glukagonu i gastryny. Brak danych wskazujących, czy podanie dożylne produktu zawierającego [68Ga]-edotreotyd powoduje zmiany stężeń gastryny i glukagonu w surowicy.
Decyzją Komisji Europejskiej z 19 marca 2015 edotreotyd do znakowania chlorkiem galu [68Ga] został oznaczony jako sierocy produkt leczniczy i w okresie od 12 grudnia 2016 do 12 grudnia 2026 ma zapewnioną wyłączność rynkową w podanym wskazaniu.
Niektóre decyzje porejestracyjne lub informacje Komisji Europejskiej:
- informacja z 22 IX 2016 dotycząca wygaśnięcia w dniu 20 IX 2016 pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego stosowanego u ludzi Incivo (Janssen-Cilag) zarejestrowanego 19 IX 2011 – substancja czynna: telaprevir, klasa: J05AE;
- informacja z 15 XII 2016 dotycząca zmiany nazwy preparatu z Voriconazole Hospira na Voriconazole Hikma – substancja czynna: voriconazole, klasa: J02AC;
- decyzja z 16 XII 2016 dotycząca wycofania, na wniosek posiadacza (Teva Pharma) z 22 XI 2016, pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego stosowanego u ludzi Budesonide/Formoterol Teva, zarejestrowanego 19 XI 2014 – substancje czynne: budesonide + formoterol, klasa R03AK;
- decyzja z 16 XII 2016 dotycząca wycofania, na wniosek posiadacza (Teva Pharma) z 22 XI 2016, pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego stosowanego u ludzi Budesonide/Formoterol Teva Pharma B.V., zarejestrowanego 19 XI 2014 – substancje czynne: budesonide + formoterol, klasa R03AK.

Opracowanie: dr n. farm. Jarosław Filipek
Kierownik Działu Informacji o Produktach
Administrator Farmaceutycznej Bazy Danych

QuintilesIMS
2017-01-20
Krajowa Baza Produktów Ochrony Zdrowia (KBPOZ)
Źródła:
– klasyfikacja ATC i nomenklatura nazw substancji czynnych na podstawie opracowania WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology (“Guidelines for ATC Classification and DDD assignment 2016”, Oslo 2015; “ATC Index with DDDs 2016”, Oslo 2015), ze zmianami i uzupełnieniami mającymi zastosowanie od stycznia 2016 – tłumaczenie własne;
– informacje rejestracyjne: “Community register of medicinal products for human use”; “Community list of not active medicinal products for human use”;
– informacje o wprowadzeniu produktu na rynek w Polsce: dane QuintilesIMS;
– opisy wskazań i mechanizmów działania: Charakterystyki Produktów Leczniczych;
– pozostałe opinie i komentarze: autorskie.
