05.2017 – UE – nowe rejestracje.
A – Przewód pokarmowy i metabolizm
A16/A16A – Pozostałe produkty działające na przewód pokarmowy i metabolizm; A16AB – Enzymy
Cerliponase alfa: Brineura (BioMarin) jest wskazany do leczenia ceroidolipofuscynozy neuronalnej typu 2 (CLN2, ang. Classic Late Infantile Neuronal Ceroid Lipofuscinosis), znanej również jako niedobór tripeptydylo-peptydazy 1 (TPP1, ang. tripeptidyl peptidase 1). Jest podawany we wlewie do komory mózgowej.
Cerliponaza alfa jest rekombinowaną formą ludzkiej tripeptydylopeptydazy 1 (rhTPP1), wytwarzaną w komórkach jajnika chomika chińskiego. Cerliponaza alfa to proteolityczny, nieaktywny proenzym (zymogen), który jest aktywowany w lizosomie. Cerliponaza alfa jest pobierana przez komórki docelowe i przenoszona do lizosomów przez niezależny od kationu receptor mannozo-6-fosforanu (Ci-MPR, znany również jako receptor M6P/IGF2). Profil glikozylacji cerliponazy alfa powoduje spójny wychwyt komórkowy i skierowanie do lizosomu w celu aktywacji. Aktywowany enzym proteolityczny (rhTPP1) rozszczepia tripeptydy z N-końca docelowego białka bez określonej swoistości substratowej. Nieodpowiednie stężenie TPP1 powoduje chorobę CLN2, która prowadzi do neurodegeneracji, utraty funkcji neurologicznych i śmierci w dzieciństwie.
Decyzją Komisji Europejskiej z 12 marca 2013 cerliponaza alfa została oznaczona jako sierocy produkt leczniczy i w okresie od 1 czerwca 2017 ma zagwarantowaną w podanym wskazaniu 10‑letnią wyłączność rynkową.
C – Układ sercowo-naczyniowy
C01 – Leki stosowane w chorobach serca; C01E – Inne preparaty stosowane w chorobach serca; C01EB – Inne preparaty stosowane w chorobach serca
Ivabradine: Ivabradine Accord (Accord Healthcare) to 13. zarejestrowana marka iwabradyny. Do sprzedaży w Polsce wprowadzono 4 marki: Procoralan (Servier), od października 2016 Bixebra (Krka), od listopada 2016 Ivabradine Anpharm i od kwietnia 2017 Raenom (Gedeon Richter Polska).
Nie pojawiły się jeszcze na rynku: Brediwal (Sandoz), Corlentor (Servier), Ivabradine Chanelle Medical, Ivabradine JensonR (Jenson R+), Ivabradine Mylan, Ivabradine Teva, Ivabradine Zentiva, Iwabradyna Synthon.
J – Leki przeciwzakaźne działające ogólnie
J07 – Szczepionki; J07A – Szczepionki bakteryjne; J07AH – Szczepionki przeciwko meningokokom; J07AH09 – Meningokok klasy B, szczepionka wieloskładnikowa
Meningococcale classis B vaccinum: Trumenba (Pfizer) to 2. zarejestrowana szczepionka tego typu. Na rynek od maja 2014 została wprowadzona szczepionka Bexsero (GlaxoSmithKline Vaccines).
Szczepionka Trumenba jest wskazana do czynnego uodparniania osób w wieku od 10 lat przeciw inwazyjnej chorobie meningokokowej wywoływanej przez szczepy Neisseria meningitidis grupy B. Trumenba zawiera rekombinowane lipidowane białko wiążące czynnik H (fHbp, ang. factor H‑binding protein) podrodzin A i B ze szczepów Neisseria meningitidis serogrupy B, wytwarzane w komórkach Escherichia coli metodą rekombinacji DNA, adsorbowane na fosforanie glinu.
Białko fHbp znajduje się na powierzchni meningokoków i odgrywa zasadniczą rolę dla tych bakterii, a mianowicie chroni je przed działaniem mechanizmów obronnych układu immunologicznego gospodarza. Warianty białka fHbp dzielą się na dwie immunologicznie odrębne podrodziny A i B, przy czym ponad 96% izolatów serogrupy B występujących w Europie charakteryzuje się występowaniem na powierzchni bakterii wariantów białka fHbp z którejś z tych podrodzin. Uodparnianie organizmu za pomocą szczepionki Trumenba, która zawiera jeden wariant białka fHbp z obu podrodzin A i B, ma na celu stymulowanie wytwarzania bakteriobójczych przeciwciał rozpoznających białko fHbp w szczepach meningokoków. Metoda MEASURE (ang. meningococcal antigen surface expression – ekspresja powierzchniowa antygenów meningokokowych) została opracowana w celu skorelowania poziomu ekspresji powierzchniowej białka fHbp ze skutecznością bakteriobójczą wobec szczepów meningokoków grupy B obecnych w surowicy podczas oznaczania aktywności bakteriobójczej surowicy z użyciem ludzkiego dopełniacza (hSBA, ang. serum bactericidal assay with human complement). Analiza ponad 2150 różnych inwazyjnych izolatów meningokoków grupy B pobranych w latach 2000–2014 w 7 krajach europejskich, Stanach Zjednoczonych Ameryki i Kanadzie pokazała, że ponad 91% wszystkich izolatów meningokoków grupy B (MenB) wykazywało ekspresję białka fHbp na poziomie potwierdzającym podatność na bakteriobójcze działanie przeciwciał indukowanych szczepionką.
L – Leki przeciwnowotworowe i wpływające na układ odpornościowy
L01 – Leki przeciwnowotworowe; L01X – Inne leki przeciwnowotworowe; L01XC – Przeciwciała monoklonalne
Dinutuximab beta: Dinutuximab beta Apeiron (Apeiron Biologics) jest wskazany do leczenia nerwiaka zarodkowego wysokiego ryzyka u pacjentów w wieku 12 miesięcy i starszych, którzy wcześniej otrzymali chemioterapię indukcyjną z przynajmniej częściową odpowiedzią, a następnie terapię mieloablacyjną oraz przeszczepienie komórek macierzystych, a także u pacjentów z nawrotowym lub opornym na leczenie nerwiakiem zarodkowym w wywiadzie, z chorobą resztkową lub bez. Przed leczeniem nawrotowego nerwiaka zarodkowego aktywnie postępującą chorobę należy ustabilizować przy pomocy innych odpowiednich metod. U pacjentów z nawrotową/oporną na leczenie chorobą w wywiadzie oraz u pacjentów, którzy nie uzyskali całkowitej odpowiedzi na leczenie po terapii pierwszej linii, Dinutuximab beta Apeiron należy podawać w skojarzeniu z interleukiną-2 (IL‑2).
Dinutuksymab beta jest chimerycznym ludzko-mysim przeciwciałem monoklonalnym IgG1, wytwarzanym w hodowli komórek ssaków (jajnika chomika chińskiego – CHO) z zastosowaniem technologii rekombinacji DNA, swoiście skierowanym przeciw ugrupowaniu węglowodanowemu disialogangliozydu 2 (GD2), który charakteryzuje się dużą ekspresją na powierzchni komórek nerwiaka zarodkowego.
Wykazano, że dinutuksymab łączy się w warunkach in vitro z liniami komórek nerwiaka zarodkowego, o których wiadomo, że wykazują ekspresję GD2 i powoduje on zarówno cytotoksyczność komórkową zależną od przeciwciał (ADCC, ang. antibody dependent cellular cytotoxicity) jak i cytotoksyczność zależną od dopełniacza (CDC). W obecności ludzkich komórek efektorowych, w tym jednojądrzastych komórek krwi obwodowej (PMBC, ang. peripheral blood mononuclear cell) i granulocytów od zdrowych dawców ludzkich, dinutuksymab beta pośredniczył w niszczeniu kilku linii komórkowych nerwiaka zarodkowego w sposób zależny od dawki. Ponadto, w badaniach in vivo wykazano, że dinutuksymab beta pozwala na zahamowanie przerzutów do wątroby na syngenicznym mysim modelu przerzutów do wątroby. Neurotoksyczność związana z dinutuksymabem beta wynika prawdopodobnie z indukcji allodynii mechanicznej, na którą wpływać może reaktywność dinutuksymabu beta wobec antygenu GD2 występującego na powierzchni obwodowych włókien nerwowych i mieliny.
Decyzją Komisji Europejskiej z 8 listopada 2012 dinutuksymab beta został oznaczony jako sierocy produkt leczniczy w podanym wskazaniu, a w okresie od 11 maja 2017 ma zagwarantowaną 10-letnią wyłączność rynkową.
Skreślono z unijnego Rejestru Unituxin (United Therapeutics Europe), który przeznaczony był do leczenia nerwiaka zarodkowego wysokiego ryzyka u pacjentów w wieku od 12 miesięcy do 17 lat, których wcześniej leczono za pomocą chemioterapii indukcyjnej z przynajmniej częściową odpowiedzią, a następnie terapii mieloablacyjnej oraz autologicznym przeszczepem komórek macierzystych (ASCT, ang. autologous stem cell transplant), a podawany był w skojarzeniu z czynnikiem stymulującym tworzenie kolonii granulocytów i makrofagów (GM-CSF, ang. granulocyte-macrophage colony-stimulating factor), interleukiną-2 (IL-2) oraz izotretynoiną. Dinutuksymab zawarty w preparacie Unituxin to chimeryczne ludzko-mysim przeciwciało monoklonalne, składające się z mysich zmiennych regionów łańcuchów lekkich i ciężkich oraz stałego regionu ludzkiego dla łańcucha ciężkiego IgG1 oraz lekkiego łańcucha kappa, wytwarzane w hodowli mysich komórek szpiczakowych (Sp2/0) w technologii rekombinacji DNA. Decyzją Komisji Europejskiej z 21 czerwca 2011 dinutuksymab zawarty w leku Unituxin był oznaczony jako sierocy produkt leczniczy, a w okresie od 18 sierpnia 2015 miał zagwarantowaną 10-letnią wyłączność rynkową.
M – Układ mięśniowo-szkieletowy
M09/M09A/M09AX – Inne leki stosowane w chorobach układu mięśniowo-szkieletowego
Nusinersen: Spinraza (Biogen Idec) jest wskazany do leczenia rdzeniowego zaniku mięśni 5q.
Nusinersen jest oligonukleotydem antysensownym (ASO, ang. antisense oligonucleotide), który zwiększa proporcje włączania eksonu 7 do transkryptów matrycowego kwasu rybonukleinowego (mRNA) kodującego białko SMN2 (ang. survival motor neuron 2) poprzez wiązanie do miejsca intronowego wyciszacza splicingu (ISS-N1), znajdującego się w intronie 7 prekursora mRNA (pre-mRNA). Przez to wiązanie ASO wypiera czynniki splicingowe, co prowadzi do supresji splicingu. Usunięcie tych czynników prowadzi do utrzymania eksonu 7 w mRNA dla SMN2, w związku z czym utworzone mRNA SMN2 może ulegać translacji do funkcjonalnego białka SMN o pełnej długości.
SMA (ang. spinal muscular atrophy) to postępująca choroba układu nerwowo-mięśniowego wywołana mutacją w chromosomie 5q w genie SMN1. Drugi gen SMN2, zlokalizowany w sąsiedztwie genu SMN1, odpowiada za produkcję niewielkiej ilości białka SMN. SMA to choroba o szerokim spektrum objawów klinicznych, której ciężkość jest związana z mniejszą liczbą kopii genu kodującego SMN2 i młodszym wiekiem w momencie wystąpienia objawów.
Decyzją Komisji Europejskiej z 2 kwietnia 2012 nusinersen został oznaczony jako sierocy produkt leczniczy i w okresie od 1 czerwca 2017 ma zagwarantowaną w podanym wskazaniu 10‑letnią wyłączność rynkową.
V – Preparaty różne
V09 – Radiofarmaceutyki diagnostyczne; V09I – Wykrywanie nowotworów; V09IX – Inne radiofarmaceutyki do wykrywania nowotworów
Fluciclovine [18F]: Axumin (Blue Earth Diagnostics) jest wskazany do stosowania w pozytonowej tomografii emisyjnej (ang. positron emission tomography, PET), badaniu obrazowym wykrywającym miejsca wznowy raka gruczołu krokowego u dorosłych mężczyzn z podejrzeniem wznowy nowotworu w oparciu o podwyższone stężenie swoistego antygenu sterczowego (ang. prostate specific antigen, PSA) we krwi po zakończonym leczeniu podstawowym.
Flucyklowina (18F) jest syntetycznym aminokwasem, transportowanym przez błony komórkowe ssaków za pomocą nośników aminokwasów, takich jak LAT-1 (ang. human L‑type amino acid transporter 1) i ASCT2 (ang. alanine, serine, cysteine-preferring transporter 2), których aktywność zwiększa się w przypadku nowotworu gruczołu krokowego i tym samym tworzą mechanizm, który zwiększa nagromadzenie flucyklowiny (18F) w nowotworze gruczołu krokowego. Nie badano korelacji ilościowej in vivo między wychwytem flucyklowiny i zwiększonym napływem flucyklowiny do komórek u zdrowych ochotników ani pacjentów z nowotworem gruczołu krokowego. W stężeniach chemicznych, które stosowane są do badań diagnostycznych, flucyklowina (18F) nie wydaje się wywierać jakiegokolwiek działania farmakodynamicznego.

Opracowanie: dr n. farm. Jarosław Filipek
Kierownik Działu Informacji o Produktach
Administrator Farmaceutycznej Bazy Danych

Quintiles IMS
2017-06-10
Krajowa Baza Produktów Ochrony Zdrowia (KBPOZ)
Źródła:
– klasyfikacja ATC i nomenklatura nazw substancji czynnych na podstawie opracowania WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology (“Guidelines for ATC Classification and DDD assignment 2017”, Oslo 2016; “ATC Index with DDDs 2017”, Oslo 2016), ze zmianami i uzupełnieniami mającymi zastosowanie w roku 2017 – tłumaczenie własne;
– informacje rejestracyjne: “Community register of medicinal products for human use”; “Community list of not active medicinal products for human use”;
– informacje o wprowadzeniu produktu na rynek w Polsce: dane QuintilesIMS;
– opisy wskazań i mechanizmów działania: Charakterystyki Produktów Leczniczych;
– pozostałe opinie i komentarze: autorskie.
