02.2016 – UE – nowe rejestracje.
W lutym 2016 r. Komisja Europejska w ramach procedury centralnej wydała 8 decyzji o dopuszczeniu do obrotu nowych produktów leczniczych przeznaczonych do stosowania u ludzi. Dotyczą one 4 nowych substancji czynnych (lezynurad, maltol żelaza, necytumumab, ozymertynib) oraz substancji czynnych już stosowanych w lecznictwie. Produkty omówiono w ramach klasy ATC według WHO oraz substancji czynnej preparatu z uwzględnieniem wskazań i mechanizmu działania według Charakterystyki Produktu Leczniczego, pomijając inne szczegóły, które można znaleźć w witrynie internetowej Europejskiej Agencji Produktów Leczniczych (http://www.ema.europa.eu).
B – Krew i układ krwiotwórczy
B02 – Leki przeciwkrwotoczne; B02B – Witamina K i inne hemostatyki; B02BD – Czynniki krzepnięcia krwi
Octocog alfa: Kovaltry i Iblias (oba: Bayer) to odpowiednio 5. i 6. zarejestrowana marka preparatów zawierających rekombinowany czynnik VIII. Wcześniej zarejestrowano 4 leki o tym składzie: Advate (Baxter), Helixate Nexgen (Bayer), Kogenate Bayer i Recombinate (Baxter). Leki są wskazane do leczenia i profilaktyki krwawień u chorych na hemofilię A (wrodzony niedobór czynnika VIII).
Oktokog alfa (pełnej długości rekombinowany ludzki czynnik krzepnięcia VIII [rDNA]) jest oczyszczonym białkiem zawierającym 2332 aminokwasy, wytwarzanym metodą rekombinacji DNA w komórkach nerki młodych chomików (ang. baby hamster kidney cells, BHK), do których wprowadzono gen ludzkiego czynnika VIII.
Kompleks czynnik VIII/czynnik von Willebranda (vWF) składa się z dwóch cząsteczek (czynnika VIII i vWF) o odmiennych funkcjach fizjologicznych. Czynnik VIII, po podaniu pacjentowi z hemofilią, wiąże się w krążeniu pacjenta z vWF. Aktywowany czynnik VIII działa jako kofaktor wobec aktywowanego czynnika IX, przyspieszając konwersję czynnika X do aktywowanego czynnika X. Aktywowany czynnik X przekształca protrombinę w trombinę. Z kolei trombina przekształca fibrynogen w fibrynę, co umożliwia powstanie skrzepu. Hemofilia A jest dziedzicznym, sprzężonym z płcią zaburzeniem układu krzepnięcia, w którym występuje obniżony poziom czynnika VIII:C, w wyniku czego dochodzi do obfitych krwawień do stawów, mięśni lub narządów wewnętrznych. Krwawienia mogą być samoistne lub w wyniku urazów powypadkowych lub po zabiegach chirurgicznych. Leczenie substytucyjne pozwala na zwiększenie poziomu czynnika VIII w osoczu, na skutek czego dochodzi do czasowego wyrównania niedoboru czynnika i korekcji skłonności do krwawień.
B03 – Preparaty stosowane w niedokrwistości; B03A – Preparaty żelaza; B03AB – Preparaty żelaza trójwartościowego podawane doustnie
Ferric maltol: Feraccru (Iron Therapeutics) jest wskazany w leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza u dorosłych chorych na chorobę zapalną jelit. Feraccru zawiera żelazo w postaci stabilnego żelaza trójwartościowego związanego kompleksowo z trzema ligandami maltolowymi. Struktura kompleksu umożliwia kontrolowane dostarczenie możliwego do wykorzystania żelaza, które jest wychwytywane przez ścianę jelita i przekazywane białkom transportującym i przechowującym żelazo w organizmie (odpowiednio transferynie i ferrytynie). Kompleks dysocjuje podczas wchłaniania z przewodu pokarmowego, a więc kompleks jako taki nie trafia do krążenia systemowego.
J – Leki przeciwzakaźne działające ogólnie
J02/J02A – Leki przeciwgrzybicze działające ogólnie; J02AX – Inne leki przeciwgrzybicze działające ogólnie
Caspofungin: Caspofungin Accord (Accord Healthcare) to 2. zarejestrowana marka kaspofunginy. Do sprzedaży wprowadzono Cancidas (Merck Sharp & Dohme).
Caspofungin Accord jest wskazany w leczeniu: inwazyjnej kandydozy u pacjentów dorosłych lub dzieci i młodzieży; inwazyjnej aspergilozy u pacjentów dorosłych lub dzieci i młodzieży, u których występuje oporność na terapię lub nietolerancja terapii amfoterycyną B, preparatami lipidowymi amfoterycyny B i/lub itrakonazolem – brakiem odpowiedzi na terapię jest progresja zakażenia lub brak poprawy klinicznej po co najmniej 7 dniach właściwego leczenia przeciwgrzybiczego w dawkach terapeutycznych; empirycznym przy podejrzeniu zakażenia grzybiczego (jak zakażenia grzybami z rodzaju Candida lub Aspergillus) u pacjentów dorosłych lub dzieci i młodzieży z gorączką i neutropenią.
Octan kaspofunginy jest półsyntetycznym lipopeptydem (echinokandyna), syntetyzowanym z produktu fermentacji Glarea lozoyensis. Octan kaspofunginy hamuje syntezę beta-(1,3)-D-glukanu, istotnego składnika ściany komórkowej wielu grzybów pleśniowych i drożdżaków. Beta-(1,3)-D-glukan nie występuje w komórkach ssaków. Wykazano działanie grzybobójcze kaspofunginy na drożdżaki z rodzaju Candida. Badania in vitro oraz in vivo wykazały, że ekspozycja grzybów z rodzaju Aspergillus na kaspofunginę prowadzi do rozpadu i śmierci części szczytowej grzybni i miejsc jej rozgałęziania, gdzie następuje wzrost komórek i ich podział.
J07 – Szczepionki; J07C/J07CA – Szczepionki bakteryjne i wirusowe w połączeniach
Diphtheriae+haemophilus+hepatitidis B+pertussis+poliomyelitidis+tetani vaccinum: Vaxelis (Sanofi Pasteur MSD) to 3. zarejestrowana szczepionka o podanym składzie. Na rynku w Polsce od października 2013 pojawił się preparat Hexacima (Sanofi Pasteur). Nie ma jeszcze w sprzedaży preparatu Hexyon (Sanofi Pasteur MSD).
Vaxelis (Sanofi Pasteur MSD) to to skoniugowana szczepionka przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona: toksoid krztuścowy + hemaglutynina włókienkowa + pertaktyna + fimbrie typu 2 i 3), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (antygen powierzchniowy wirusa wzw B wytwarzany w komórkach drożdży Saccharomyces cerevisiae metodą rekombinacji DNA), poliomyelitis (inaktywowane wirusy typów 1, 2 i 3 namnożone w komórkach Vero) i Haemophilus typ b (fosforan polirybozylorybitolu Hib skoniugowany z białkiem meningokokowym), przy czym toksoidy błoniczy i tężcowy oraz antygeny Bordetella pertussis adsorbowane są na fosforanie glinu (0,17 mg Al3+), a antygen powierzchniowy wzw B i polisacharyd Haemophilus influenzae typ b skoniugowany z białkiem meningokokowym adsorbowane są na amorficznym siarczanie hydroksyfosforanu glinu (0,15 mg Al3+). Szczepionka Vaxelis (DTaP-HB-IPV-Hib) jest wskazana do szczepienia pierwotnego i przypominającego przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (wzw B), poliomyelitis oraz inwazyjnym zakażeniom wywołanym przez Haemophilus influenzae typ b (Hib) u niemowląt i małych dzieci w wieku od 6 tygodni i powinna być stosowana zgodnie z oficjalnymi zaleceniami.
Hexacima (Sanofi Pasteur) i Hexyon (Sanofi Pasteur MSD) to skoniugowane szczepionki przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona: toksoid krztuścowy + hemaglutynina włókienkowa), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (antygen powierzchniowy wirusa wzw B wytwarzany w komórkach drożdży Hansenula polymorpha metodą rekombinacji DNA), poliomyelitis (wirusy typów 1, 2 i 3 namnożone w komórkach Vero, inaktywowane) i Haemophilus typ b (fosforan polirybozylorybitolu Hib skoniugowany z białkiem tężcowym), adsorbowane na wodorotlenku glinu. Są wskazane do szczepienia pierwotnego i uzupełniającego niemowląt i dzieci w wieku od 6 tygodni do 24 miesięcy przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (wzw B), poliomyelitis oraz inwazyjnym zakażeniom wywołanym przez Haemophilus influenzae typ b.
L – Leki przeciwnowotworowe i wpływające na układ odpornościowy
L01 – Leki przeciwnowotworowe; L01X – Inne leki przeciwnowotworowe;
L01XC – Przeciwciała monoklonalne
Necitumumab: Portrazza (Eli Lilly) w skojarzeniu z gemcytabiną i cisplatyną jest wskazana w leczeniu płaskonabłonkowego niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) wykazującego ekspresję receptora naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR, ang. epidermal growth factor receptor), w stadium miejscowo zaawansowanym lub z przerzutami, u dorosłych pacjentów, którzy wcześniej nie otrzymywali chemioterapii w tym wskazaniu.
Necytumumab jest ludzkim przeciwciałem monoklonalnym klasy IgG1 wytwarzanym w komórkach mysich (NS0) metodą rekombinacji DNA. Necytumumab z wysokim powinowactwem i swoistością wiąże się z ludzkim receptorem 1 naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR) i blokuje miejsce wiązania ligandu, zapobiegając jego aktywacji przez wszystkie znane ligandy i hamując in vitro zależne procesy biologiczne. Pobudzenie receptorów EGF jest wiązane z progresją nowotworów złośliwych, stymulacją angiogenezy oraz hamowaniem apoptozy i śmierci komórki. Necytumumab prowadzi ponadto w warunkach in vitro do nasilenia internalizacji i degradacji receptorów EGF. Badania in vivo prowadzone z użyciem modeli ksenograftów wywodzących się z linii komórkowych raka człowieka (w tym niedrobnokomórkowego raka płuca) wykazały przeciwnowotworowe działanie necytumumabu zarówno podczas stosowania w monoterapii, jak i w skojarzeniu z gemcytabiną i cisplatyną.
L01XE – Inhibitory kinazy białkowej
Osimertinib: Tagrisso (AstraZeneca) jest wskazany do stosowania w leczeniu dorosłych pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub rozsianym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP) z obecną mutacją T790M w genie kodującym receptor dla naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR, ang. epidermal growth factor receptor).
Ozymertynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej (ang. tyrosine kinase inhibitor, TKI). Lek jest nieodwracalnym inhibitorem receptorów dla naskórkowego czynnika wzrostu (EGFRs) z obecną mutacją w genie kodującym te receptory prowadzącą do zwiększenia wrażliwości (EGFRm) lub mutacją T790M warunkującą oporność na TKI.
M – Układ mięśniowo-szkieletowy
M04/M04A – Leki przeciw dnie moczanowej; M04AB – Leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego
Lesinurad: Zurampic (AstraZeneca), w połączeniu z inhibitorem oksydazy ksantynowej, jest wskazany do stosowania w uzupełniającym leczeniu hiperurykemii u dorosłych pacjentów z dną moczanową (z guzkami lub bez), którzy nie osiągnęli docelowego stężenia kwasu moczowego w surowicy w wyniku leczenia inhibitorami oksydazy ksantynowej w odpowiednich dawkach stosowanymi w monoterapii.
Lezynurad jest wybiórczym inhibitorem reabsorpcji kwasu moczowego, który hamuje czynność transportera kwasu moczowego URAT1 (ang. urate anion exchanger transporter). Transporter URAT1 odpowiada za reabsorpcję ze światła kanalika nerkowego większości kwasu moczowego przesączonego w kłębuszkach. Poprzez hamowanie URAT1, lezynurad zwiększa wydalanie kwasu moczowego i w ten sposób prowadzi do zmniejszenia stężenia kwasu moczowego w surowicy (ang. serum uric acid, sUA). Lezynurad hamuje również OAT4 (ang. organic anion transporter), czyli transporter kwasu moczowego, który odpowiada za zwiększenie stężenia kwasu moczowego w moczu indukowane diuretykami. Lezynurad, gdy jest stosowany w skojarzeniu z inhibitorem oksydazy ksantynowej, zwiększa wydalanie kwasu moczowego oraz zmniejsza wytwarzanie kwasu moczowego, co skutkuje większego stopnia zmniejszeniem stężenia kwasu moczowego w surowicy (sUA). Lezynurad powinien być stosowany wyłącznie w skojarzeniu z inhibitorem oksydazy ksantynowej, ponieważ leczenie skojarzone zmniejsza ilość kwasu moczowego podlegającego wydalaniu i zmniejsza ryzyko występowania zdarzeń niepożądanych związanych z nerkami.
Opracowanie: dr n. farm. Jarosław Filipek
Kierownik Działu Informacji o Produktach
Administrator Farmaceutycznej Bazy Danych 
IMS Health
2016-03-23
Krajowa Baza Produktów Ochrony Zdrowia (KBPOZ)
Źródła:
– klasyfikacja ATC i nomenklatura nazw substancji czynnych na podstawie opracowania WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology (“Guidelines for ATC Classification and DDD assignment 2016”, Oslo 2015; “ATC Index with DDDs 2016”, Oslo 2015), ze zmianami i uzupełnieniami mającymi zastosowanie od stycznia 2016 – tłumaczenie własne;
– informacje rejestracyjne: “Community register of medicinal products for human use”; “Community list of not active medicinal products for human use”;
– informacje o wprowadzeniu produktu na rynek w Polsce: dane IMS Health;
– opisy wskazań i mechanizmów działania: Charakterystyki Produktów Leczniczych;
– pozostałe opinie i komentarze: autorskie.
