A – Przewód pokarmowy i metabolizm

A07 – Leki przeciwbiegunkowe, leki o działaniu przeciwzapalnym/przeciwzakaźnym stosowane w chorobach jelit; A07E – Leki przeciwzapalne stosowane w chorobach jelit; A07EA – Kortykosteroidy stosowane miejscowo

Budesonide: Jorveza (Dr. Falk) w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustne w nowej dawce 1 mg to 4. zarejestrowana w tej klasie marka budezonidu. Do sprzedaży wprowadzono 3 leki: Budenofalk (Dr. Falk) w postaci kapsułek dojelitowych i pianki doodbytniczej, Entocort (Tillotts) kapsułki o przedłużonym uwalnianiu i od września 2014 CortimentMMX (Ferring) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu.

Jorveza jest wskazany do stosowania u dorosłych (w wieku powyżej 18 lat) w leczeniu eozynofilowego zapalenia przełyku (ang. eosinophilic esophagitis, EoE).

Budezonid jest niehalogenowym glikokortykosteroidem, który wywiera swoje działanie przeciwzapalne głównie za pośrednictwem wiązania do receptora glikokortykosteroidowego. Podczas leczenia eozynofilowego zapalenia przełyku produktem leczniczym Jorveza, budezonid hamuje pobudzane przez antygen wydzielanie wielu cząsteczek sygnałowych odpowiedzialnych za stan zapalny w nabłonku przełyku, takich jak limfopoetyna zrębu grasicy, interleukina-13 i eotaksyna-3, co prowadzi do znacznego zmniejszenia eozynofilowego nacieku zapalnego przełyku.

Decyzją Komisji Europejskiej z 5 sierpnia 2013 budezonid został oznaczony jako sierocy produkt leczniczy w podanym wskazaniu, a w okresie od 10 stycznia 2018 ma zagwarantowaną 10‑letnią wyłączność rynkową.

A14 – Środki anaboliczne do stosowania ogólnego; A14A – Sterydy anaboliczne; A14AA – Pochodne androstanu

Prasterone: Intrarosa (Endoceutics) w postaci globulek dopochwowych w nowej dawce 6,5 mg to 5. zarejestrowana marka prasteronu (dehydroepiandrosteronu, DHEA). Do sprzedaży wprowadzono leki doustne: Biosteron (Lekam), DHEA Eljot i Stymen (Aflofarm; lek wprowadzony wcześniej pod nazwami DHEA 10 mg, BioStym Balance, DHEA AFL). Nie pojawił się jeszcze na rynku Prasteronum Aflofarm.

Intrarosa jest wskazany do stosowania w leczeniu atrofii sromu i pochwy u kobiet po menopauzie z objawami o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego.

Prasteron pod względem biochemicznym i biologicznym jest identyczny z endogennym ludzkim DHEA, nieaktywnym prekursorem hormonów steroidowych przekształcanym w estrogeny i androgeny. Produkt leczniczy Intrarosa różni się od preparatów estrogenowych, ponieważ dostarcza również metabolitów androgenowych. Stwierdza się zależne od estrogenów zwiększenie liczby komórek warstwy powierzchownej i pośredniej nabłonka oraz zmniejszenie liczby komórek warstwy przypodstawnej w błonie śluzowej pochwy. Ponadto następuje zmniejszenie pH do wartości zbliżonych do normy, co umożliwia wzrost prawidłowej flory bakteryjnej.

 

B – Krew i układ krwiotwórczy

B02 – Leki przeciwkrwotoczne; B02B – Witamina K i inne hemostatyki; B02BD – Czynniki krzepnięcia krwi

Coagulation factor VIII (rurioctocog alfa pegol): Adynovi (Baxalta Innovations) to 18. zarejestrowana marka ludzkiego czynnika VIII krzepnięcia krwi, w tym 11. marka ludzkiego rekombinowanego czynnika VIII. Adynovi jest wskazany w leczeniu i profilaktyce krwawień u pacjentów w wieku 12 lat i powyżej z hemofilią A (wrodzonym niedoborem czynnika VIII).

Rurioktokog alfa pegol to kowalencyjny koniugat białka, oktokogu alfa, z glikolem polietylenowym (PEG) o m.cz. 20 kDa. Oktokog alfa to ludzki czynnik VIII składający się z 2332 aminokwasów, wytwarzany w linii komórek jajnika chomika chińskiego (ang. Chinese Hamster Ovary, CHO) z zastosowaniem technologii rekombinowanego DNA. Reszta PEG jest sprzężona z oktokogiem alfa w celu zwiększenia okresu półtrwania w osoczu.

Zarejestrowano wcześniej 4 rodzaje rekombinowanych ludzkich czynników VIII krzepnięcia krwi:

– lonoctocog alfa (1 marka): Afstyla (CSL Behring);

– octocog alfa (6 marek): Advate (Baxter), Helixate Nexgen (Bayer), Iblias (Bayer), Kogenate Bayer, Kovaltry (Bayer), Recombinate (Baxalta);

– simoctocog alfa (2 marki): Nuwiq (Octapharma), Vihuma (Octapharma);

– turoctocog alfa (1 marka): NovoEight (Novo Nordisk).

Ponadto zarejestrowano 7 marek leków zawierających ludzki czynnik VIII krzepnięcia krwi wytwarzany z osocza ludzkich dawców. Do sprzedaży wprowadzono 2 marki: Haemoctin (Biotest) i od września 2016 Beriate (CSL Behring). Nie pojawiły się jeszcze na rynku: Emoclot (Kedrion), Innovate (Biomed Lublin), Octanate i Octanate LV (Octapharma), Optivate (Bio Products Laboratory), Pharmavate (Pharma Innovations).

 

J – Leki przeciwzakaźne działające ogólnie

J05 – Leki przeciwwirusowe działające ogólnie; J05A – Bezpośrednio działające leki przeciwwirusowe;

J05AE – Inhibitory proteazy

Darunavir: Darunavir Krka d.d. i Darunavir Krka to odpowiednio 7. i 8. zarejestrowana marka darunawiru. Do sprzedaży wprowadzono 2 marki: lek oryginalny Prezista (Janssen-Cilag) i od listopada 2017 Darunavir Mylan. Nie pojawiły się jeszcze na rynku: Darunavir Sandoz, Darunavir Stada, Darunavir Teva, Darunavir Zentiva.

W skojarzeniu z rytonawirem w małej dawce leki są wskazane do stosowania jednocześnie z innymi przeciwretrowirusowymi produktami leczniczymi w leczeniu pacjentów zakażonych ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV‑1).

Darunawir jest inhibitorem dimeryzacji i aktywności katalitycznej proteazy wirusa HIV-1. Wybiórczo hamuje rozszczepienie zakodowanego w HIV kompleksu poliproteinowego Gag-Pol w komórkach zakażonych wirusem, zapobiegając w ten sposób tworzeniu się dojrzałych zakaźnych cząsteczek wirusa. Darunawir jest pierwotnie metabolizowany przez izoenzym CYP3A. Rytonawir hamuje CYP3A, zwiększając przez to istotnie stężenie darunawiru w osoczu.

J05AX – Inne leki przeciwwirusowe

Letermovir: Prevymis (Merck Sharp & Dohme) jest wskazany w zapobieganiu reaktywacji cytomegalowirusa (CMV, ang. cytomegalovirus) i rozwojowi choroby u dorosłych, seropozytywnych względem CMV pacjentów [R+], którzy byli poddani zabiegowi allogenicznego przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT, ang. hematopoietic stem cell transplant). Należy wziąć pod uwagę oficjalne zalecenia dotyczące odpowiedniego stosowania leków przeciwwirusowych.

Letermowir hamuje kompleks terminazy DNA CMV, który jest niezbędny do rozdzielania i łączenia DNA potomnych wirusów. Letermowir wpływa na powstawanie genomów o właściwej długości jednostek i zaburza dojrzewanie wirionów.

Decyzją Komisji Europejskiej z 15 kwietnia 2011 substancja czynna została oznaczona jako sierocy produkt leczniczy w podanym wskazaniu, a w okresie od 10 stycznia 2018 ma zagwarantowaną 10‑letnią wyłączność rynkową.

 

L – Leki przeciwnowotworowe i wpływające na układ odpornościowy

L01 – Leki przeciwnowotworowe; L01X – Inne leki przeciwnowotworowe; L01XC – Przeciwciała monoklonalne

Bevacizumab: Mvasi (Amgen) to lek biopodobny, 2. zarejestrowana marka bewacyzumabu. Do sprzedaży wprowadzono lek oryginalny Avastin (Roche).

Mvasi w skojarzeniu z chemioterapią opartą na fluoropirymidynie jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów z rakiem okrężnicy lub odbytnicy z przerzutami. Terapia skojarzona z chemioterapią opartą o paklitaksel jest wskazana jako leczenie pierwszego rzutu u dorosłych pacjentów z rozsianym rakiem piersi. Ponadto w skojarzeniu z chemioterapią opartą na pochodnych platyny lek jest wskazany w leczeniu pierwszego rzutu u dorosłych pacjentów z nieoperacyjnym, zaawansowanym, z przerzutami lub nawrotowym, niedrobnokomórkowym rakiem płuca, o histologii innej niż w przeważającym stopniu płaskonabłonkowa. W skojarzeniu z erlotynibem jest wskazany w leczeniu pierwszego rzutu u dorosłych pacjentów z nieoperacyjnym, zaawansowanym, z przerzutami lub nawrotowym, niepłaskonabłonkowym, niedrobnokomórkowym rakiem płuca, z aktywującymi mutacjami w genie 3 receptora naskórkowego czynnika wzrostu (ang. Epidermal Growth Factor Receptor, EGFR). W skojarzeniu z interferonem alfa-2a jest wskazany w leczeniu pierwszego rzutu u dorosłych pacjentów z zaawansowanym i (lub) rozsianym rakiem nerki. W skojarzeniu z karboplatyną i paklitakselem jest wskazany w leczeniu pierwszego rzutu u dorosłych pacjentów z zaawansowanym (w stadium IIIB, IIIC i IV wg klasyfikacji FIGO – Międzynarodowa Federacja Ginekologii i Położnictwa) rakiem jajnika, rakiem jajowodu i pierwotnym rakiem otrzewnej. W skojarzeniu z karboplatyną i gemcytabiną lub w skojarzeniu z karboplatyną i paklitakselem jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów z pierwszym nawrotem wrażliwego na związki platyny raka jajnika, raka jajowodu lub pierwotnego raka otrzewnej, u których nie stosowano wcześniej bewacyzumabu ani innych inhibitorów VEGF (ang. Vascular Endothelial Growth Factor) lub leków działających na receptor dla VEGF. W skojarzeniu z paklitakselem, topotekanem lub pegylowaną liposomalną doksorubicyną jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów z nawrotem opornego na związki platyny raka jajnika, raka jajowodu lub pierwotnego raka otrzewnej, którzy otrzymali wcześniej nie więcej niż dwa schematy chemioterapii i u których nie stosowano wcześniej bewacyzumabu ani innych inhibitorów VEGF lub leków działających na receptor dla VEGF. W skojarzeniu z paklitakselem i cisplatyną lub alternatywnie u pacjentek, które nie mogą być leczone związkami platyny, w skojarzeniu z paklitakselem i topotekanem, jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentek z przetrwałym, nawrotowym lub przerzutowym rakiem szyjki macicy.

Avastin jest zarejestrowany w tych samych wskazaniach, a ponadto w terapii skojarzonej z kapecytabiną jest wskazany jako leczenie pierwszego rzutu u dorosłych pacjentów z rozsianym rakiem piersi, u których inny rodzaj chemioterapii, w tym taksany lub antracykliny, nie został uznany za odpowiedni. Pacjenci, którzy otrzymali taksany lub antracykliny w ramach leczenia uzupełniającego w czasie ostatnich 12 miesięcy nie powinni być leczeni produktem Avastin w skojarzeniu z kapecytabiną.

Bewacyzumab wiąże się z czynnikiem wzrostu śródbłonka naczyń (VEGF), kluczowym mediatorem waskulogenezy i angiogenezy, hamując wiązanie VEGF z receptorami Flt-1 (VEGFR-1) i KDR (VEGFR-2) na powierzchni komórek śródbłonka. Neutralizacja biologicznej aktywności VEGF cofa nowopowstałe unaczynienie guza, normalizuje pozostające unaczynienie guza oraz zatrzymuje powstawanie nowych naczyń w guzie, przez co hamuje wzrost guza.

L02 – Leczenie związane z wydzielaniem wewnętrznym; L02B – Antagoniści hormonów i środki o zbliżonym działaniu; L02BA – Antyestrogeny

Fulvestrant: Fulvestrant Mylan to 4. zarejestrowana marka fulwestrantu. Do sprzedaży wprowadzono Faslodex (AstraZeneca). Nie pojawiły się jeszcze na rynku: Fulvestrant Sandoz, Fulvestrant Teva.

Leki są wskazane do leczenia raka piersi z obecnymi receptorami estrogenowymi, miejscowo zaawansowanego lub z przerzutami, u kobiet po menopauzie, wcześniej nieleczonych terapią hormonalną lub z nawrotem choroby podczas lub po zakończeniu leczenia uzupełniającego lekiem z grupy antyestrogenów lub gdy nastąpiła progresja choroby podczas leczenia lekiem z grupy antyestrogenów.

Fulwestrant jest kompetycyjnym antagonistą receptora estrogenowego (ER) o powinowactwie porównywalnym z estradiolem. Blokuje troficzne działanie estrogenów bez nawet częściowego działania agonistycznego (estrogenopodobnego). Mechanizm działania polega na zmniejszeniu ilości (down-regulation) białka receptorowego receptora estrogenowego. W badaniach klinicznych u kobiet po menopauzie z pierwotnym rakiem piersi stwierdzono, że fulwestrant w porównaniu z placebo znacząco zmniejszał ilość (down-regulation) białka receptora estrogenowego w guzach zawierających receptory estrogenowe (ER). Stwierdzono także, że w znaczącym stopniu zmniejszyła się ekspresja receptora progesteronowego, co potwierdza brak wewnętrznej agonistycznej aktywności estrogenowej.

L04/L04A – Leki hamujące układ odpornościowy; L04AA – Selektywne leki hamujące układ odpornościowy

Ocrelizumab: Ocrevus (Roche) jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów: z rzutowymi postaciami stwardnienia rozsianego (ang. relapsing forms of multiple sclerosis, RMS), z aktywną chorobą, definiowaną na podstawie cech klinicznych i radiologicznych; z wczesną pierwotnie postępującą postacią stwardnienia rozsianego (ang. primary progressive multiple sclerosis, PPMS) ocenianą na podstawie czasu trwania choroby i poziomu niesprawności, a także cech radiologicznych charakterystycznych dla aktywności zapalnej.

Okrelizumab jest rekombinowanym humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym selektywnie skierowanym przeciwko limfocytom B z ekspresją antygenu CD20, wytwarzanym w komórkach jajnika chomika chińskiego w technologii rekombinacji DNA. CD20 jest powierzchniowym antygenem znajdującym się na limfocytach pre-B, dojrzałych limfocytach B i limfocytach B pamięci, który nie podlega ekspresji na limfoidalnych komórkach macierzystych i komórkach plazmatycznych. Dokładny mechanizm odpowiedzialny za terapeutyczne działanie okrelizumabu w stwardnieniu rozsianym nie jest w pełni wyjaśniony, ale zakłada się, że obejmuje on immunomodulację poprzez zmniejszenie liczby i pogorszenie funkcjonowania limfocytom B z ekspresją antygenu CD20. Po połączeniu się z powierzchnią komórki, okrelizumab wybiórczo usuwa limfocyty B z ekspresją antygenu CD20 w mechanizmie fagocytozy komórkowej zależnej od przeciwciał (ang. antibodydependent cellular phagocytosis – ADCP), cytotoksyczności komórkowej zależnej od przeciwciał (ang. antibody-dependent cellular cytotoxicity – ADCC), cytotoksyczności zależnej od dopełniacza (ang. complement-dependent cytotoxicity – CDC) i apoptozy. Zdolność odnowy limfocytów B i wcześniejszej odporności humoralnej zostają zachowane. Ponadto, odporność wrodzona i całkowita liczba limfocytów T nie są zmienione.

 

R – Układ oddechowy

R03 – Leki stosowane w obturacyjnych chorobach dróg oddechowych; R03D – Inne leki do stosowania ogólnego w obturacyjnych chorobach dróg oddechowych; R03DX – Inne leki do stosowania ogólnego w obturacyjnych chorobach dróg oddechowych

Benralizumab: Fasenra (AstraZeneca) jest wskazany do stosowania w podtrzymującym leczeniu uzupełniającym dorosłych pacjentów z nieodpowiednio kontrolowaną ciężką astmą eozynofilową, pomimo stosowania dużych dawek kortykosteroidów wziewnych w skojarzeniu z długo działającymi ß-mimetykami.

Benralizumab jest humanizowanym defukozylowanym przeciwciałem monoklonalnym (IgG1, kappa) skierowanym przeciwko eozynofilom, wytwarzanym metodą rekombinacji DNA w komórkach jajnika chomika chińskiego (ang. Chinese hamster ovary, CHO). Wiąże się on, z wysokim powinowactwem i swoistością, z podjednostką alfa ludzkiego receptora dla interleukiny-5 (IL-5Rα). Ekspresja receptora dla IL-5 ma miejsce na powierzchni eozynofilów i bazofilów. Brak fukozy w domenie Fc benralizumabu skutkuje wysokim powinowactwem do receptorów FcɣRIII na immunologicznych komórkach efektorowych, np. komórkach NK (ang. natural killer). Prowadzi to do apoptozy eozynofilów i bazofilów w mechanizmie wzmożonej cytotoksyczności komórkowej zależnej od przeciwciał (ang. antibody-dependent cell-mediated cytotoxicity, ADCC), co łagodzi zapalenie eozynofilowe.

 

Niektóre decyzje porejestracyjne Komisji Europejskiej:

• decyzja z 11 I 2018 dotycząca wycofania, na wniosek posiadacza (Sanofi-Aventis) z 23 XI 2017, pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego stosowanego u ludzi Insulin Human Winthrop, zarejestrowanego 17 I 2007 – substancja czynna: insulin, klasy: A10AB, A10AC, A10AD;
• decyzja z 11 I 2018 dotycząca wycofania, na wniosek posiadacza (AstraZeneca) z 12 XII 2017, pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego stosowanego u ludzi Daliresp, zarejestrowanego 28 II 2011 – substancja czynna: roflumilast, klasa: R03DX;
• decyzja z 11 I 2018 dotycząca wycofania, na wniosek posiadacza (AstraZeneca) z 12 XII 2017, pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego stosowanego u ludzi Libertek, zarejestrowanego 28 II 2011 – substancja czynna: roflumilast, klasa: R03DX;
• decyzja z 18 I 2018 dotycząca wycofania, na wniosek posiadacza (Teva) z 12 XII 2017, pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego stosowanego u ludzi Zoledronic acid Teva Pharma, zarejestrowanego 16 VIII 2012 – substancja czynna: zoledronic acid, klasa: M05BA;
• decyzja z 30 I 2018 dotycząca wycofania, na wniosek posiadacza (Immunomedics) z 21 XII 2017, pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego stosowanego u ludzi LeukoScan, zarejestrowanego 14 II 1997 – substancja czynna: sulesomab, klasa: V04CX.

 

 

 

Opracowanie: dr n. farm. Jarosław Filipek

Kierownik Działu Informacji o Produktach

Administrator Farmaceutycznej Bazy Danych

 

 

2018-02-14

Krajowa Baza Produktów Ochrony Zdrowia (KBPOZ)

 

Źródła:

– klasyfikacja ATC i nomenklatura nazw substancji czynnych na podstawie opracowania WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology (“Guidelines for ATC Classification and DDD assignment 2018”, Oslo 2017; “ATC Index with DDDs 2018”, Oslo 2017), ze zmianami i uzupełnieniami mającymi zastosowanie w roku 2018 – tłumaczenie własne;

– informacje rejestracyjne: “Community register of medicinal products for human use”; “Community list of not active medicinal products for human use”;

– informacje o wprowadzeniu produktu na rynek w Polsce: dane IQVIA;

– opisy wskazań i mechanizmów działania: Charakterystyki Produktów Leczniczych;

– pozostałe opinie i komentarze: autorskie.