09.2008 – Odpowiedź Ministerstwa Środowiska w sprawie termometrów rtęciowych.

   Szanowny Panie Redaktorze,
W odpowiedzi na pytania uprzejmie wyjaśniam, że w polskim prawie brak jest tak szczegółowych przepisów dotyczących postępowania z uszkodzonymi termometrami rtęciowymi. Mają tu zastosowanie przepisy o odpadach niebezpiecznych. Jednak ze względu na toksyczny charakter rtęci w przypadku uszkodzenia takiego termometru zalecana jest szczególna ostrożność.
Przyjęte jest, że uszkodzony termometr należy szczelnie zapakować i przekazać do najbliższego miejsca odbioru odpadów niebezpiecznych (miejsce takie lub inny system  zbiórki odpadów komunalnych jest określany przepisami na poziomie gminy). W przypadku wydostania się rtęci poza termometr można ją zebrać w papierowe ręczniki (lub innym przedmiotem zapewniającym brak kontaktu z toksyczną substancją) i wraz z termometrem szczelnie zapakować (np. w torebkę lub słoik). Natomiast jeśli w pobliżu dostępna jest siarka, rtęć za jej pomocą można zneutralizować.
Wszystkie powyższe czynności wskazane jest wykonywać w gumowych rękawiczkach, w celu uniknięcia kontaktu z rtęcią. Istotne jest również wietrzenie pomieszczenia w którym rtęć została wylana, gdyż opary rtęci tworzą się już w temperaturze pokojowej.
Jednocześnie informuję, że zakaz wprowadzania do obrotu rtęci w termometrach lekarskich od dnia 3 kwietnia 2009 r. wynika z dyrektywy 2007/51/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 września 2007 r. zmieniającej dyrektywę Rady 76/769/EWG w odniesieniu do ograniczeń w zakresie wprowadzania do obrotu niektórych urządzeń pomiarowych zawierających rtęć, za której wdrażanie odpowiedzialny jest Minister Gospodarki (obecnie trwają prace legislacyjne nad projektem rozporządzenia Ministra Gospodarki zmieniającego rozporządzenie w sprawie ograniczeń, zakazów lub warunków produkcji, obrotu lub stosowania substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz zawierających je produktów; w dniu 8 września 2008 r. odbyła się konferencja uzgadniająca).
Ponadto kwestia postępowania z odpadami rtęci jest przedmiotem projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpiecznego składowania i zakazu wywozu rtęci metalicznej (Wspólne Stanowisko w drugim czytaniu zostało przyjęte i projekt znajduje się na końcowym etapie prac legislacyjnych). Jednakże przepisy tego projektu rozporządzenia obejmują jedynie rtęć metaliczną powstającą w przemyśle chloro-alkalicznym, w procesach oczyszczania gazu ziemnego oraz w górnictwie metali nieżelaznych i operacjach wytapiania. Rtęć metaliczną powstająca w ww. procesach uznaje się za odpad i unieszkodliwia zgodnie z przepisami dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów.
Chciałbym również zwrócić uwagę, że termometr lekarski, jako urządzenie medyczne, podlega Urzędowi Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, nad którym nadzór sprawuje Minister Zdrowia.