08.2010 – „Święci Kosma i Damian.”

 

   Kosma – to imię pochodzenia greckiego, wywodzące się od słowa kosmos – „porządek, świat”. Święci, którzy nosili to imię są stosunkowo nieliczni. Kalendarz liturgiczny wymienia zaledwie siedmiu. Kosma i Damian mogą stanowić przykład, że zjawiska takie jak „porządek i świat” w kulcie starożytnych świętych były dobrze znane znawcom epoki. Jednak te znane pojęcia nie przysłoniły ich sylwetki. Wręcz przeciwnie – ukazały cudowne dzieje ich działalności jako anargyrów, tzn. takich lekarzy, którzy za swe posługi nie pobierali opłat, dzięki czemu wielu swoich pacjentów pozyskiwali do wiary. Jak donoszą późniejsze przekazy o Kosmie i Damianie, sztuka lekarska swe powstanie zawdzięcza geniuszowi arabskiemu. W każdym razie kult Kosmy i Damiana, których uważano za braci, szybko ogarnął cały Wschód. Stosunkowo rychło dotarł także za Zachód. Symmach i Feliks III, papieże VI stulecia, poświęcili im w Rzymie kościoły. Ich imiona pojawiły się w księgach liturgicznych oraz w kanonie mszalnym. Szczególnym nabożeństwem do dwóch braci lekarzy wyróżniał się cesarz Justyn I (w. VI), który wystawił ku ich czci w Konstantynopolu dwie świątynie. Cesarz Justynian wyznał, że ich pośrednictwu zawdzięcza wyzdrowienie. Dalszy intensywny rozwój  kultu przypadł na wieki średnie i związał się z rozwojem średniowiecznych miast. Za patronów i orędowników obierali sobie Kosmę i Damiana chorzy, lekarze, aptekarze, potem także uniwersytety medyczne. Powstały wspaniałe mozaiki rzymskie w VI wieku, witraż Chartres (w. XIII) i obrazy Fra Angelica (w. XV). Liturgiczne święto obchodzimy 26 września. W tym dniu ponieśli oni śmierć męczeńską we wschodnio-syryjskim Cyrze. Znaczne relikwie obu braci znajdują się w kościele pod ich wezwaniem w Rzymie, jak również w katedrze w Amalfi, ale znajdują się także w skarbcu w Kościele Mariackim w Krakowie, o czym mogłem się przekonać osobiście podczas wakacyjnego urlopu.

To wiara w sens nadaje naszemu życiu znaczenie i uwidacznia istotę naszego bytu. Poczucie sensu nie jest jednak możliwe bez absolutnego punktu odniesienia. My wszyscy tęsknimy za celowością i ładem zarówno w wymiarze metafizycznym, transcendentalnym, jak i naszej ziemskiej rzeczywistości. Istotą rzeczywistości powinien być przecież sens… Ks. prof. Michał Heller wyjaśnia, że nauka daje rozumienie świata, a religia uwidacznia sens naszego istnienia. Konsekwencją usiłowania rozumienia bytu jest usiłowanie rozumienia sensu.
Zastanówmy się nad problemem, czy życie ludzkie jest epizodem, czy tylko epilogiem istnienia człowieka. Odpowiedź zależeć będzie właśnie od zrozumienia sensu istnienia. Istotą rzeczywistości jest sens…
W procesie leczenia należy zrozumieć nie tylko istotę choroby – nie tylko chorego, ale i jego stosunek do choroby i do życia. Naszym zadaniem jest nie tylko diagnozowanie i leczenie, ale pobudzanie chęci do życia.
„Dum spiramus speramus” – niech żywi nie trącą nadziei. W nadziei zawarta jest tajemnicza energia działania. Bez niej trudno o motywację, a więc i mobilizację do działania. Ale ceną, jaką się płaci za zawiedzione nadzieje jest rzeczywistość. „O to jak nas biednych ludzi rzeczywistość ze snu budzi”.
Aptekarze, których życiową pasją jest realizacja powołania i poświecenie w stosunku do chorych, pierwsi zostaną przez prawa konkurencji poświęceni jako najmniej zaradni i najmniej sprawni w zmaganiach o finansowy sukces i kariery, pomimo że są najlepsi w opiece nad chorymi.