Medycyna podróży 2016/2017.
Medycyna podróży to nowa gałąź wiedzy, rozwijająca się dynamicznie na skutek coraz większej mobilności ludzi. Medycyna podróży zajmuje się analizą, profilaktyką i leczeniem problemów zdrowotnych organizmu ludzkiego, który znalazł się w odmiennych warunkach klimatycznych i sanitarnych. Specjaliści tej dziedziny mają coraz więcej pracy, gdyż dzisiaj podróże to nie tylko tradycyjna turystyka wakacyjna, ale także aktywność gospodarcza i kontakty handlowe. Podróżujemy nie tylko coraz częściej, ale również coraz dalej – planując wyprawę należy wziąć pod uwagę nie tylko kraj docelowy, ale również kraje tranzytowe. Do wieloetapowej wyprawy należy się dobrze przygotować…
Pacjenci przed wyjazdem często swoje pierwsze kroki kierują do farmaceuty. W aptece chcą przede wszystkim wyposażyć apteczkę – jej wspólne kompletowanie jest doskonałą okazją do rozmowy na temat szeroko rozumianej profilaktyki zdrowotnej. Jak możemy przeczytać w przedmowie „Przed wyjazdem do krajów o niższych standardach higieny po prostu należy pomyśleć o zdrowiu. (…) Dlatego lekarze i farmaceuci, a także turyści, globtroterzy i osoby podróżujące służbowo potrzebują regularnie uaktualnianej wiedzy na temat zagrożeń dla zdrowia towarzyszących podróżom.” Naprzeciwko tym oczekiwaniom wyszło Wydawnictwo Medpharm wydając poradnik „Medycyna podróży 2016/2017”.
Znaczącą część opracowania stanowią informacje o chorobach zakaźnych mogących stanowić zagrożenie w poszczególnych krajach oraz o zalecanych szczepieniach ochronnych. Z lektury dowiemy się między innymi, że praktycznie w każdym przypadku zalecane jest szczepienie przeciwko polio, błonicy, tężcowi, odrze, śwince i różyczce. Warto także zainteresować się uodpornieniem na WZW typu A i B. W wielu krajach zagrożeniem jest ponadto cholera i żółta gorączka. W Azji endemicznie występuje japońskie zapalenie mózgu, zaś odwiedzający Afrykę – zwłaszcza kraje w obrębie tzw. Saharyjskiego pasa meningokokowego narażeni są na zakażenie tą dwoinką. Omówiono także epidemiologię wirusa Zika – nowego zagrożenia zdrowotnego. Na terenach dzikich, dziewiczych zagrożeniem może być także wścieklizna. Warto pamiętać, że biwaki, leśne wycieczki, eksploracja jaskiń – mogą wiązać się z ryzykiem ukąszenia przez zwierzęta.
Uważa się, że „mniej więcej jedna trzecia, a nawet połowa podróżujących do krajów rozwijających się zachoruje w czasie podróży lub pobytu w kraju docelowym.” Polacy podróżujący za granicę narażeni są w szczególności na biegunki na skutek kontaktu z niespotykanymi u nas drobnoustrojami jelitowymi, gorączkę (często występującą bez określonej przyczyny), choroby dróg oddechowych, malarię i choroby skóry. „Sensacje żołądkowe” mogą być skutkiem nie tylko kontaktu z egzotyczną mikroflorą, ale również ze złośliwymi drobnoustrojami. Powszechne zagrożenie związane z jedzeniem niemytych owoców i warzyw oraz piciem wody złej jakości stwarza między innymi dur brzuszny.
Szczególne miejsce poświęcono ryzyku występowania malarii, na wybranych mapach zaznaczono obszary szczególnie zagrożone. W wielu krajach afrykańskich narażenie na tę chorobę jest duże niemal przez cały rok i na całym obszarze. Nie ma na nią szczepionki. W osobnym rozdziale omówiono ponadto najważniejsze informacje związane z mikrobiologią zarodźca, jego cyklem rozwojowym oraz chemioprofilaktyką choroby. Istotny nacisk położono na zapobieganiu ukąszeniom przez komary, o czym warto pamiętać w sytuacji, w której repelenty wracają do aptek.
Poradnik wydany został w estetyce atlasu – tekst uzupełniają wiadomości geograficzne, które pozwalają na „podróż palcem po mapie” zanim jeszcze rozpoczniemy prawdziwą wyprawę. Są to między innymi estetyczne mapki, lokalizacja państwa na mapie świata, wizualizacja flagi, informacje o stolicy, walucie, języku urzędowym oraz lokalnych numerach alarmowych. Część zasadniczą poradnika uzupełniają opracowania szczegółowe, między innymi „niebezpieczne zwierzęta w podróży”, „apteczka podróżna”, „dokumenty w podróży”.
Autorami książki są farmaceuta i aptekarz – mgr farm. Grzegorz Carowicz oraz wykładowca akademicki i miłośnik podróży w jednym – dr hab. n. med. Ernest Kuchar. Zapowiadają aktualizację treści w kolejnym wydaniu – za dwa lata.
mgr farm. Olga Sierpniowska
