05.2010 – „Zagadki medyczne i sztuka diagnozy.”

maj 2010, nr 45/23 online

 

ZAGADKI MEDYCZNE I SZTUKA DIAGNOZY.

 

   Postawienie skomplikowanej diagnozy, rozwikłanie zagadki medycznej w której stawką jest zdrowie, a nawet życie pacjenta – może być bardziej zajmujące niż dobry kryminał. Wtedy, gdy przebieg choroby jest nietypowy, objawy znaczą mylne ślady lub wzajemnie się wykluczają – medycyna czasami staje się bezradna, a przed chorym – choć otacza go najnowocześniejsza aparatura – lekarze bezradnie rozkładają ręce.
   „Książka opowiada o procesie diagnozowania chorób. Często pozostaje on niezauważony i nieopisany, a przecież bywa najtrudniejszym i najważniejszym elementem pracy lekarza. (…) W życiu stawianie diagnozy jest przedmiotem najciekawszych historii, jakie mają do opowiedzenia lekarze.”
   Autorka książki – dr Lisa Sanders jest „kolekcjonerką” trudnych rozpoznań medycznych i innych ciekawych przypadków z dziedziny diagnostyki medycznej. Jest nie tylko lekarzem, ale także dziennikarką. W swojej książce prezentuje autentyczne historie z jakimi zetknęła się na swojej drodze zawodowej. Okryła, iż sztuka diagnozy stanowi ważne i intrygujące oblicze medycyny. Książka powstała na bazie artykułów prezentowanych przez nią w stałej rubryce „Diagnosis” w tygodniku „New York Times Magazine”. Ponieważ mają one formę opowiadań detektywistyczno-medycznych zaintrygować mogą na równi specjalistów, jak i laików w dziedzinie medycyny.
   Autorka podkreśla także to, co w zawodzie lekarza – ale przecież także i farmaceuty – jest niezmiernie istotne – należy zawsze bardzo dokładnie wysłuchać relacji pacjenta. W aptece ma to szczególny aspekt – farmaceuta nie dysponuje bowiem możliwością przeprowadzenia badania fizykalnego, ani nie dysponuje wynikami badań. „Pacjent wnosi rzecz wyjątkową: nieznane nikomu innemu fakty dotyczące swego życia i choroby.” Umiejętność rozmowy z pacjentem jest kluczowa dla uporządkowania przedstawianych przez niego faktów.
   Innym elementem decydującym o powodzeniu rozpoznania jest dokładne przyjrzenie się pacjentowi. Jeden z opisywanych przypadków zatytułowany jest „zanikająca sztuka” i dotyczy jednego z najskuteczniejszych narzędzi w procesie stawiania diagnozy – badania fizykalnego. Jak zauważa autorka – i co potwierdzają relacje pacjentów, także u nas – dziś lekarz często nie bada chorego, nie dotyka go nawet wówczas, gdy badanie takie jest łatwe do przeprowadzenia. Powodem bywa brak czasu, rutyna oraz zbytnie zaufanie do wyników testów i specjalistycznych – nie zawsze potrzebnych badań. Problemem jest także nieumiejętność obserwacji chorych, wyłapywania anomalii w ich zachowaniu, mimice twarzy, szukania drobnych, ale często kluczowych zmian patologicznych.
   Na zakończenie książki autorka porusza jednak także kwestię wykorzystania nowoczesnej techniki  i granic przed jakimi stoi współczesna medycyna.

Lisa Sanders
„Zagadki medyczne i sztuka diagnozy. Pacjenci opowiadają swoje historie.”
Wydawnictwo Magnum