04.2009 – „Teodor Torosiewicz – aptekarz patriota i uczony.”

   Teodor Torosiewicz urodził się w Stanisławowie 7 września 1789 r. Po ukończeniu gimnazjum w rodzinnym mieście rozpoczął praktykę w jednej z lwowskich aptek. Studia farmaceutyczne ukończył w Wiedniu 29 sierpnia 1812 r. Po powrocie do Lwowa pracował w tamtejszych aptekach, a w 1819 r. otworzył własną – „Pod Cesarskim Tytusem”, przy której prowadził bogato wyposażone laboratorium.
   Znajomość chemii traktował bardzo praktycznie – widział jej znaczenie nie tylko dla nauk farmaceutycznych, ale przede wszystkim dla codziennego życia. Publikował prace z zakresu gleboznawstwa, bromatologii, toksykologii, farmakognozji, technologii chemicznej i chemii analitycznej. Największą uwagę poświęcał jednak balneologii. Według opinii J. Dietla „Torosiewiczowi naszemu należy się cześć i chwała, iż pierwszy zwrócił uwagę powszechną na źródła lekarskie, znajdujące się w naszym kraju”. Najwięcej pod tym względem zawdzięcza Torosiewiczowi Iwonicz. Stał się popularnym uzdrowiskiem po opublikowaniu w 1849 r. pracy pt. „Źródła mineralne w Galicji i na Bukowinie pod względem fizyczno-chemicznym własności opisane, tudzież rozbiór fizykalno-chemiczny wód mineralnych w Iwoniczu”. Jeden z rozdziałów, całkowicie oryginalny, poświęcony był alkalicznym źródłom. Udowodnił w nim, że skład jakościowy oraz wysokość stężeń poszczególnych substancji tamtejszych źródeł, są bardzo zbliżone do sławnych już wówczas wód adelajdzkich z Heilbrunn w Bawarii.
   Wielkie znaczenie dla farmacji miały badania Torosiewicza nad zależnością przenikania światła przez ściany szklanych naczyń od ich barwy. Wyniki jego prac, opublikowane w „Pamiętniku Farmaceutycznym Krakowskim” w 1836 r., stały się podstawą do zastosowania kolorowych naczyń w aptekach. Odkrycie Torosiewicza znalazło szczególne uznanie najpierw wśród berlińskich aptekarzy, a później przyjęło się na całym świcie.
   Był autorem blisko 100 publikacji, z których honoraria często przeznaczał na pomoc materialną dla uczniów i studentów, wspierał również szkołę rolniczą w Dublanach pod Lwowem. W czasie powstania listopadowego dostarczał leki dla rannych leczonych w szpitalu w Zamościu.
   Był członkiem wielu towarzystw naukowych, m.in. Towarzystwa Naukowego z Uniwersytetem Jagiellońskim połączonego, Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Towarzystwa Farmaceutycznego w Monachium, Towarzystwa Lekarskiego w Warszawie i Wiedniu. Zmarł 2 marca1876 r. we Lwowie.

 

Fot. Tablica pamiątkowa poświęcona Teodorowi Torosiewiczowi – Iwonicz.