05.2009 – „Apteki mogą pełnić funkcję edukacyjną w zakresie profilaktyki onkologicznej.”
Przewodniczącym polskiego komitetu naukowego V Międzynarodowej Konferencji Naukowo – Szkoleniowej Farmaceutów – Wrocław 2009 jest profesor Jerzy PAŁKA, kierownik Katedry Chemii, Analizy i Technologii Leków Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, dziekan Wydziału Farmaceutycznego w tej uczelni.
Redakcja Aptekarza Polskiego poprosiła Pana Profesora o uzasadnienie, dlaczego problematyka onkologiczna stanowi temat wrocławskiej konferencji? Poniżej przedstawiamy wypowiedź profesora Jerzego Pałki.
Istnieje dość powszechna w środowisku farmaceutycznym opinia, że tematyka onkologiczna należy do kompetencji onkologów i farmaceutów zatrudnionych w aptekach szpitalnych. Ta opinia odzwierciedla stan wiedzy i świadomości zawodowego środowiska farmaceutycznego w zakresie problematyki onkologicznej.
Tymczasem, Ustawa z 1 lipca 2005 r. o Narodowym Programie Zwalczania Chorób Nowotworowych, nakłada na placówki ochrony zdrowia obowiązek doskonalenia kompetencji w tym zakresie. Apteki ogólnodostępne są placówkami ochrony zdrowia i winny realizować treści Ustawy przynajmniej w zakresie profilaktyki onkologicznej i propagowania zdrowego stylu życia.
Jakie przesłanki leżą u podstawy wspomnianej Ustawy?
Co roku wykrywa się coraz więcej nowych przypadków zachorowania na nowotwory. Szacuje się, że do 2020 roku wydatki na leki onkologiczne w krajach UE zostaną podwojone, a choroby nowotworowe wyprzedzą pod względem śmiertelności choroby serca i krążenia. Kolejne raporty o stanie polskiej onkologii przedstawiają alarmujące wskaźniki dotyczące nakładów, przeżywalności i dostępności do leków onkologicznych. Te ponure statystyki nie wróżą poprawy w najbliższych latach. Spowolnienie wzrostu gospodarczego nie pozwoli sprostać rosnącym potrzebom lecznictwa onkologicznego. Pozostaje zwrócenie większej uwagi na społeczną profilaktykę, edukację i poradnictwo. Wymaga to specjalistycznych kompetencji kadry placówek ochrony zdrowia.
Dokonany przez Państwową Komisję Akredytacyjną przegląd programów nauczania treści onkologicznych na wszystkich medycznych polskich Uczelniach wykazał spore braki. Odpowiedzią na to było zalecenie Departamentu Kształcenia Ministerstwa Zdrowia wprowadzenia do programu nauczania kierunków medycznych propedeutyki onkologicznej, która od dwóch lat nauczana jest na kierunku farmaceutycznym. Pozwala to uzupełnić sporą lukę programową najważniejszej z medycznego i społecznego punktu widzenia problematyki zdrowotnej. A co z absolwentami kierunków medycznych sprzed lat? Otóż Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego wprowadziło do programu kształcenia podyplomowego: specjalizacyjnego i ustawicznego treści onkologiczne. Dotyczą one zarówno postępu farmakoterapii nowotworów jak i postępów profilaktyki chorób nowotworowych. Wpisują się one w treść Ustawy o zwalczaniu chorób nowotworowych poprzez doskonalenie kompetencji kadr placówek ochrony zdrowia w zakresie poradnictwa i profilaktyki. Są to działania najmniej kosztowne i najbardziej skuteczne. Wiadomo, bowiem, że wczesne wykrycie choroby (poprzez wiedze o symptomach choroby) zwiększa wskaźnik całkowitego wyleczenia i zmniejsza koszty terapii. Apteki ogólnodostępne w Polsce są placówkami ochrony zdrowia, które mogą pełnić funkcję edukującą społeczeństwo w zakresie profilaktyki onkologicznej, podobnie jak ma to miejsce w aptekach wielu krajów europejskich. Z tego względu problematyka onkologiczna konferencji farmaceutycznej jest potrzebna polskim aptekarzom w celu realizacji zadań ustawowych placówek ochrony zdrowia.
