01.2009 – „Wynalazca pisma punktowego dla niewidomych – Louis Braille.”
Na jednej z lekcji młody Braille dowiedział się że armia francuska wynalazła pismo które można było czytać w ciemności. System używany w wojsku zwany był sonografią i opierał się rytych punktach, którym przyporządkowane były dźwięki. Nie był on doskonały, ale umożliwiał przekazywanie prostych rozkazów. Zainspirował on Braille’a do stworzenia własnego systemu zapisu. Skończył on swój projekt mając niespełna 16 lat. W miarę upływu czasu ciągle go jednak udoskonalał, aż alfabet został rozbudowany o możliwość zapisu znaków matematycznych, chemicznych, fizycznych i muzycznych. Dzisiaj w „brajlu” zapisać można wszystko! Dodatkowo umożliwia on osobom niewidocznym samodzielne pisanie – w najprostszy sposób z użyciem zwykłego dłutka lub za pomocą specjalnych, lecz nieskomplikowanych maszyn do pisania.
Braille zmarł w roku 1852 na gruźlicę. Jego ciało zostało przeniesione do paryskiego Panteonu. I Międzynarodowy Kongres w Sprawie Ociemniałych w Wiedniu w 1873 r., Międzynarodowy Kongres Nauczycieli Szkolnictwa Specjalnego w Paryżu w 1878 r. oraz Kongres w Sprawie Ociemniałych w Berlinie w 1879, przyniosły ostateczną decyzję uznania w Europie oryginalnej wersji systemu Luisa Braille'a. Polska adaptacja systemu opracowana przez Elżbietę Różę Czacką i Teresę Landy została oficjalnie przyjęta dekretem Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenie Publicznego z dnia 25.05.1934 r.
Podstawą, z której wyprowadza się cały alfabet Braille'a jest sześciopunkt nazywany znakiem tworzącym. Zbudowany jest z sześciu wypukłych punktów ułożonych w dwie kolumny, po trzy punkty w każdej. Lewa kolumna zawiera umownie oznaczone punkty: 1,2,3, zaś prawą stanowią punkty: 4,5,6.
I. Znajomość pierwszego rzędu znaków (a-j) opartych na czterech górnych punktach jest niezbędna do opanowania alfabetu Braille’a.
II. Drugi rząd (k-t) jest powtórzeniem rzędu pierwszego z dodaniem punktu „3”.
III. Trzeci rząd (u-) jest powtórzeniem rzędu pierwszego z dodaniem punktów „3” i „6”.
IV. Czwarty rząd (ą-w) jest powtórzeniem rzędu pierwszego z dodaniem punktu „6”.
V. Piąty rząd (znaki przestankowe) jest powtórzeniem rzędu pierwszego „opuszczonego” o jeden punkt (zbudowany na punktach 2,3,4,5).
VI. Szósty rząd to dwa górne znaki prawostronne (4 i 5), które ulegają takim samym modyfikacjom jak rząd 1.
VII. Siódmy rząd zawierza trzy znaki oparte na punktach dolnych (3 i 6) oraz „pusty sześciopunkt.
Znaki posiadają swoją numerację uzależnioną od rzędu, np. znak 20 (2,3,4,5) oznacza literę „t”, znak 39 (2,4,6) literę „ś”. W alfabecie brajla nie ma dużych liter. Oznacza je dana litera poprzedzona znakiem 57 (punkty 4,6).
Ilustracje – autora
